Hariri-tribunaal zet Beiroet op scherp

De aanklager van het Speciale Tribunaal voor Libanon heeft gisteren de eerste aanklachten ingediend wegens de moordaanslag in februari 2005 op de Libanese oud-premier Rafiq Hariri en 22 anderen in Beiroet. Wie hij heeft aangeklaagd en waarvoor precies blijft nog geheim tot de onderzoeksrechter van het Tribunaal in Leidschendam heeft geconcludeerd of er voldoende bewijsmateriaal is voor berechting. Dat proces zal zes tot tien weken duren.

In Libanon wordt echter algemeen aangenomen dat het gaat om leden van de machtige Libanese organisatie Hezbollah. Er bestaat grote angst dat de aanklacht tot bloedvergieten en zelfs een nieuwe burgeroorlog kan leiden. Vanochtend verzamelden zich aanhangers van de fundamentalistisch-shi’itische beweging in de straten van Beiroet in wat als machtsvertoon werd gezien. Zenuwachtige ouders haalden hun kinderen uit de klas en scholen gingen dicht.

Vorige week bracht Hezbollah de Libanese regering ten val omdat premier Saad Hariri, zoon van Rafiq Hariri, weigert de banden met het Tribunaal te verbreken. Hezbollah zegt dat de beschuldigingen vals zijn en dat het Tribunaal in dienst is van Israël en de Verenigde Staten.

De Canadese aanklager van het internationaal/Libanese Tribunaal, Daniel Bellemare, zei vandaag in een videoverklaring dat de aanklachten lang op zich hebben laten wachten, maar dat „gerechtigheid niet kan worden geforceerd”. Het gaat om een eerste stap, zei hij, „om een einde te maken aan de straffeloosheid in Libanon”. Dat de aanklachten nog geheim worden gehouden, is essentieel, omdat de mogelijkheid bestaat dat de onderzoeksrechter niet overtuigd wordt door Bellemares bewijsmateriaal.

Na de moord op Rafiq Hariri werd algemeen het Syrische leiderschap, dat grote problemen met Hariri had, verantwoordelijk gesteld voor de moord. Onder druk van het Westen en van massademonstraties in Beiroet werd Syrië vervolgens gedwongen zijn bezettingsleger uit Libanon terug te trekken.

Afgelopen zomer onthulde Hezbollah-leider Hassan Nasrallah echter van premier Saad Hariri te hebben vernomen dat leden van zijn organisatie zouden worden aangeklaagd. Nasrallah sprak van een „samenzwering” om zijn organisatie te verzwakken. Hij houdt vol dat onder geen enkele omstandigheid Hezbollah-leden voor berechting zullen worden uitgeleverd.

Maandenlange bemiddeling van Saoedi-Arabië, bondgenoot van Hariri, en Syrië, dat Hezbollah steunt, heeft niets opgeleverd, volgens Nasrallah omdat de VS hen dwarszitten. Vandaag reizen de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Ahmet Davutoglu, en de Qatarese premier Hamad bin Jassim bin Jaber al-Thani naar Beiroet voor een nieuwe poging om de crisis op te lossen voor zij in geweld ontaardt. Libanon was van 1975 tot 1990 gewikkeld in een bloedige burgeroorlog.

De Amerikaanse president Barack Obama drong er gisteren bij alle Libanese leiders en facties op aan zelfbeheersing te betrachten. Hij noemde de aanklachten een belangrijke stap naar gerechtigheid voor het Libanese volk.