De stem van de stervende

Omdat een op de vier mensen uit de omgeving van een dodelijk zieke afhaakt, besloot Sire tot de campagne ‘Ik ben er nog’. In een spotje richt een terminaal zieke man zich via de webcam tot een dierbare vriend: „’t Is jammer dat ik niks meer van je heb gehoord.” Op de dynamische website van de campagne staan tips hoe met ongeneeslijk zieken om te gaan. Ook vragen de getroffenen aandacht voor hun laatste zorgen. Ongemakkelijk makende teksten, alleen al omdat die blijkbaar nodig zijn.

In In de schaduw van het nieuws (KRO) sprak Arie Boomsma zaterdag met ongeneeslijken. „Er wordt afscheid van je genomen terwijl je nog springlevend bent”, zei er een. Een buddy vertelde een schrijnend verhaal. De beste vriendin van een zieke vrouw wilde haar hond meenemen als het moment van sterven daar was. Omdat de zieke daar geen prijs op stelde, werd zij in de steek gelaten.

„Bij de diagnose kanker werd het stil om mij heen”, zei de terminale kankerpatiënt Suzanna van de Hunnen. Zij twittert onder @stervensdruk over haar levenseinde, in maart publiceert ze onder die titel een boek. Vanaf het moment dat Van de Hunnen grapjes over haar ziekte maakte, werd ze weer populair op haar werk. Grapjes? Ja, bijvoorbeeld als het gesprek ging over het ontharen van benen. Dan zei de patiënte: „Ik raad jullie een chemokuurtje aan.” Maar toen ze ongeneeslijk werd verklaard, viel de stilte weer in. Daar verzet Van de Hunnen zich tegen: „Ik wil niet dood zijn voordat ik gestorven ben.”

Altijd wat wil de stervende een stem geven. Het komend jaar volgt dit NCRV-programma drie mensen die nog een jaar te leven hebben. Ze leggen zelf met een camera hun dagelijkse besognes en pijnen vast – tot het einde. Er zou een storm van protest hebben geklonken als een commerciële omroep dit had opgezet. Maar bedenker Stephen Levine, volgens de website van Nog een jaar te leven ‘dichter, schrijver en meditatieleraar’, verleent het een odium van integriteit. „Ja. Mijn sterven is verschrikkelijk, maar op de dag dat ik sterf, sterven ook ongeveer 250.000 andere mensen”, troost Levine in een interview op de site. De serie beoogt behalve de dood ‘aanvaardbaar te maken’ ook niet-zieken te doen leven alsof ze nog een jaar hebben.

De dood mag zich verheugen in een levendige belangstelling.

tom rooduijn