Bingo, zegt de agent: een wietzolder

In Noord-Brabant wordt elke dag een wietkwekerij opgerold, zegt Rob van Gijzel, burgemeester van Eindhoven. Een dag op stap met een oprolteam.

Politieagenten en leden van het Bite-team van de gemeente Eindhoven bij een woning waar een wietplantage is aangetroffen. Foto Rien Zilvold eindhoven hennep kwekerij ontmanteld foto rien zilvold

Drie auto’s vertrekken vanaf het politiebureau in Eindhoven. Voorop een politiewagen met vier agenten. Daarachter een rode bus, met groot de letters BITE: Bestuurlijk Interventieteam Eindhoven. Erin twee mannen van de gemeente. Zwarte werkschoenen, zwarte legerbroek, roodzwarte jas. Achteraan een witte vrachtwagen van een transportbedrijf met twee wietopruimers.

Het is negen uur ’s ochtends. Vijf adressen staan vandaag op het programma. Hennepcontrole.

„We rollen in deze regio elke dag wel een kwekerij op”, zei burgemeester van Eindhoven Rob van Gijzel, toen hij begin december minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) om hulp vroeg. In twee weken tijd hadden zich vijf gewelddadige incidenten voorgedaan. Een uitgebrande auto met een lijk, een beschieting van een woning met een automatisch pistool. Allemaal drugsgerelateerd. In Helmond dook burgemeester Fons Jacobs voor een maand onder, na bedreigingen die te maken hadden met de komst van een tweede coffeeshop in zijn stad. Sinds vrijdag wordt de burgemeester weer dag en nacht beveiligd.

Van Gijzel vroeg om extra agenten: er bleef volgens hem geen rechercheur over voor andere zaken. Die extra mankracht kreeg hij niet. Wel een ‘taskforce’ tegen drugsgeweld in Noord-Brabant, waarin bestuurlijke en justitiële teams samenwerken (recherche, marechaussee, FIOD, Belastingdienst). Hennephandel en zware criminaliteit gaan hand in hand, weet de burgemeester. En zware criminelen schuwen geen enkel middel.

De politiewagen stopt voor een rijtjeshuis, tegenover een speeltuin. De agenten stappen uit en bellen aan. Een man kijkt vanachter het gordijn. Eerst schrik, dan berusting. Kom maar binnen. Ja, het klopt. De agenten lopen naar boven. Grote plastic buizen lopen van de zolder naar de badkamer en het washok. Ze voeren warme lucht af die eerst door een koolstoffilter is gegaan voor de geur.

„Bingo”, zegt agent Rob (de teamleden willen alleen met hun voornaam in de krant). Op zolder staan 270 planten onder 34 lampen van 600 watt. „Vier tot zes weken oud.” De mannen bekijken de installatie, zoeken met vingers naar stof. Net nieuw allemaal, concluderen ze. Duidelijk de eerste kweek.

Beneden zegt agent Ronald tegen de bewoner: „We nemen u nu mee. U wordt meteen voorgeleid. U moet maar kijken of u gebruik wilt maken van uw recht op advocaat.” „Heb ik die nodig dan?”, vraagt de man. Ze vertrekken.

Bert van het energienetwerkbedrijf is gearriveerd en kijkt naar de meterkast. „Levensgevaarlijk.” De bewoner tapt vóór de meter stroom af, maar zonder zekeringen. Als er kortsluiting ontstaat en brand uitbreekt, springt er geen stop.

De stroom wordt afgesloten. Bert zal berekenen hoeveel de bewoner de energiemaatschappij verschuldigd is. Pas als de rekening betaald is, wordt er opnieuw aangesloten. „Het is veilig”, roept hij naar de wietopruimers. Die lopen met tangen naar boven. Draden doorknippen, planten verwijderen, ventilatoren losrukken. Onder het slaapkamerraam komt een houten bak te staan. Daar gooien ze alles in.

De teamleider van BITE is aan de eettafel gaan zitten en belt met de Sociale Dienst. De teler heeft een uitkering. Die zal worden stopgezet en zo nodig teruggevorderd. De woningbouwvereniging zal, zo zijn de afspraken, de bewoner vragen te vertrekken. Hij komt vijf jaar niet meer in aanmerking voor een sociale huurwoning.

Het zijn vaak mensen als deze teler, die leven van een uitkering, die de klos zijn, vertelt de BITE-teamleider. Ze worden op de gekste plaatsen benaderd. In het café, in het casino. Of ze iets willen bijverdienen. De installatie wordt betaald, soms zelfs geïnstalleerd. De oogst wordt geregeld. Ze krijgen 1.500 euro in de maand en lopen alle risico’s. Wietplanten kunnen vijf keer per jaar geoogst worden, handelaren strijken zo jaarlijks vijf keer 100 euro per plant op. Een zolder als deze levert per jaar dus 135.000 euro op.

Wie die handelaren zijn, daar kom je zelden achter, zegt agent Rob. Telers hebben vaak alleen een telefoonnummer en een voornaam. Het nummer is moeilijk te traceren, want vaak prepaid en ongeregistreerd. Tsja, en dan zit je in het wereldje, vertellen de mannen. Dan staan er ’s avonds plotseling mannen met bivakmutsen, van een concurrerende drugsbende, voor je neus omdat iemand heeft verlinkt dat je planten oogstrijp zijn.

De zware jongens zie je niet in een kwekerij, vertelt agent Rob. Daar hebben ze hun mannetjes voor. Ze spreiden hun risico en calculeren in dat kwekerijen worden opgerold. Ze verdienen groot geld waarmee ze wapenhandel, vrouwenhandel of handel in harddrugs financieren. Veel wonen er in villa’s in België, net over de grens. „Zoals drugsbaron Janus van W. die in 2009 werd opgepakt.”

De ruimers zijn klaar. Er wordt een poster tegen de voorruit geplakt: „Hennepkwekerij ontmanteld”. Op naar het volgende adres.

De politieregio Brabant Zuid-Oost rolt jaarlijks 350 kwekerijen op. Op zolders, in loodsen, ingegraven containers, tussen uitgelopen asperges. Het begon onder toenmalig minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA), die in 2007 de georganiseerde misdaad achter de hennepteelt effectiever wilde bestrijden.

„Dat is zeker nog niet gelukt”, zegt korpschef Simone Steendijk van de politie Brabant Zuid-Oost. Met de telers pak je de kleine jongens. Maar daarmee los je het drugsprobleem nog niet op.

In Noord-Brabant kent de politie twintig drugsbendes. Zij beconcurreren elkaar en dat leidt tot incidenten zoals laatst in Eindhoven. Steendijk: „Dan worden er binnen 24 uur 25 politiemensen opgeroepen om een onderzoek te beginnen.” Ze worden uit teams geplukt die bezig zijn met woninginbraak of autodiefstal. „Met veel drugsgerelateerde geweldsincidenten loopt het ons over de schoenen en vragen we hulp aan buurkorpsen.”

Het BITE-team is inmiddels op een nieuw adres. Agent Ronald belt aan bij een bedrijfspand. Niemand doet open. Het slot wordt uitgeboord. De agenten stappen binnen. „Politie!”, roepen ze. Zaklampen aan. Ze openen deuren, kloppen op muren. Niemand aanwezig, geen wiet te zien. Het slot wordt vervangen, er gaat een brief in de bus en verder maar weer. Vals alarm.

Meldingen van plantages komen binnen bij de politie of via Meld Misdaad Anoniem. Over geur of licht of aftappen van elektriciteit. Agenten zien soms afgeplakte ramen, of dat sneeuw op een dak niet blijft liggen. Ze meten de warmte buiten die panden. Bij twee of meer aanwijzingen, gaan ze kijken. Drie van de vier keer is het raak.

Deze dag zijn drie kwekerijen ontmanteld, goed voor 790 hennepplanten.