Alleen nog even een Haags muurtje slopen

AD, Het Parool en de andere kranten van de Persgroep kruipen bij elkaar. Naar Belgisch voorbeeld gaan de kranten kopij uitwisselen. Ze zijn er blij mee.

Op het Rotterdamse bureau van Christiaan Ruesink, sinds september vorig jaar hoofdredacteur van het AD, staat een fles champagne. In feestverpakking. Beplakt met logo’s van het AD en Het Parool. „Cadeautje van Barbara”, zegt Ruesink. „Het tekent de goede sfeer tussen onze kranten.” In Amsterdam moet hoofdredacteur Barbara van Beukering van Het Parool lachen, als ze een paar dagen later wordt herinnerd aan de fles. „Het zag er wel wat kinderlijk uit. Ik heb zitten knippen en plakken in de auto naar Rotterdam.”

Het AD en Het Parool zijn de grootste vrienden in de Nederlandse dagbladwereld geworden. De twee kranten van het Vlaamse mediaconcern de Persgroep nemen niet alleen deel in een gezamenlijke internetredactie met Trouw en de Volkskrant, zoals vorige week bekend werd. Hun samenwerking gaat veel verder.

Ruesink en Van Beukering gaan kopij uitwisselen. Ze ruilden de afgelopen tijd al enkele artikelen, maar vanaf 1 februari gebeurt dat structureel. Hetzelfde stuk kan ’s ochtends in het AD staan en ’s middags in Het Parool. Of andersom. „Ik had vorige week graag de berichten over de brand in Moerdijk overgenomen”, zegt Van Beukering. „Maar we hadden nu eenmaal 1 februari afgesproken.”

Beide kranten integreren ook hun redacties in Den Haag. Er moet alleen nog een muurtje worden gesloopt tussen beider kantoren in het Tweede Kamergebouw. De twee parlementaire redacteuren van Het Parool trekken in bij hun vijf collega’s van het AD. „Onze twee redacteuren konden niet veel betekenen in Den Haag”, zegt Van Beukering. „Ze zaten elkaar aan te staren als een bejaard echtpaar in een stacaravan.” Voor Ruesink betekent twee man extra in Den Haag dat het AD politiek weer een belangrijker rol kan geven. „Politieke primeurs worden gedeeld”, zegt hij. „Die komen in de krant die het eerst verschijnt. Dat is uniek.” De kopijruil vindt plaats met gesloten beurs. Er gaan geen facturen heen en weer.

De samenwerking is bijzonder in Nederland. Behalve binnen de regionale persdienst GPD wisselen kranten vrijwel geen artikelen uit. PCM, de vorige eigenaar van AD, de Volkskrant, Trouw, NRC Handelsblad en eerder Het Parool, heeft vaak geprobeerd haar titels tot meer samenwerking te bewegen. Denk aan de gezamenlijke nieuwssite En.nl (2001). Dat mislukte. De kranten wilden best samen drukken en reclame verkopen, maar kopij uitwisselen bleef een brug te ver.

De Persgroep heeft dat taboe nu geslecht. België is het voorbeeld: daar werken alle dagbladen samen binnen hun concerns (zie inzet). Verder dwingt de slechte economische situatie kranten hun kosten te verlagen. Van Beukering denkt ook dat kranten tegenwoordig minder bang zijn om kopij te ‘verliezen’. „Alles wat je wilt weten staat al meteen op internet. De identiteit van je krant is meer dan het nieuws. Het gaat om toon, columnisten, duiding. Die raak je niet kwijt als je samenwerkt.”

Internet is het eerste terrein waarop de vier Persgroep-kranten tegen elkaar aanschurken. Onder druk van de Vlamingen voegen zij hun webredacties samen. De sites worden losgemaakt van de papieren kranten. Eén centrale redactie gaat het nieuws verzorgen voor alle sites. Enkele redacteuren per krant concentreren zich op specifieke thema’s per titel. Dat moet eenheidsworst tegengaan.

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) bekijkt dit soort samenwerkingen met zorg. „Vooral de activiteiten op internet”, zegt secretaris Thomas Bruning. „Die kunnen ten koste gaan van de pluriformiteit en de herkenbaarheid van de titels. Maar ik begrijp goed dat de Belgen zo willen bezuinigen.”

De Persgroep Nederland ontkent dat het om een bezuiniging gaat. „Het bedrijf investeert fors in zijn internetambities”, meldt directeur Frits Campagne in een interne mail. De vier titels hebben samen 26 internetredacteuren. Dat worden er 40. „Met zo’n team kunnen onze sites samen de concurrentie aan met de marktleiders in Nederland.” Campagne geldt als de drijvende kracht achter de samenwerking; hij was directeur van Het Parool én het AD.

De Persgroep heeft het AD en Het Parool niet gedwongen om kopij te ruilen, benadrukken beide hoofdredacteuren. Van Beukering zette de eerste stap. Haar krant concentreert zich op Amsterdam en op cultuur en media. Het overige nieuws komt veelal via de GPD. Dat contract kost enkele tonnen per jaar. Toen de Persgroep het AD overnam diende zich volgens Van Beukering een mooi alternatief voor de GPD aan. Dat het persbureau Het Parool tot begin 2013 aan zijn contract houdt is een financiële tegenvaller.

Ruesink op zijn beurt zag in Het Parool een aantrekkelijke manier om meer Amsterdam in zijn krant te krijgen. En meer medianieuws. Hij verwacht dat hij minder kopij zal overnemen van Het Parool dan andersom, omdat het AD groter is en landelijk. De fusie van de Haagse redacties, onder leiding van een AD’er, maakt de samenwerking gelijkwaardig.

Volgens de hoofdredacteuren gaat de operatie niet ten koste van mensen die zowel Het Parool als het AD lezen. „Onze doelgroepen zijn verschillend’, zegt Ruesink. „Wij hebben weinig lezers in Amsterdam. De kranten zijn geen concurrenten.” Volgens Cebuco, de marketingorganisatie van de Nederlandse dagbladpers, lezen echter 34.000 mensen af en toe beide kranten. Dat is 13,6 procent van de 250.000 lezers die Het Parool dagelijks bereikt en 2,2 procent van het bereik van 1,5 miljoen lezers van het AD.

Redactionele samenwerking is volgens Van Beukering een „heel logische ontwikkeling” voor kwakkelende kranten. „Als bijvoorbeeld de Leeuwarder Courant ons belt of ze onze autorubriek mogen overnemen, heb ik daarmee geen probleem. Tegen betaling of in ruil voor een leuke reisrubriek.”