Ze is net zo racistisch als haar vader

Het extreem-rechtse Front National koos gisteren Marine Le Pen als nieuwe partijleider.

Een stadje in Noord-Frankrijk is haar politieke laboratorium.

Ze kon kiezen voor het zuiden, waar het Front National al eerder burgemeesters leverde in steden als Toulon, Orange of Vitrolles. Ze kon ook kiezen voor de banlieue van Parijs, traditionele broeihaard van ongenoegen. Maar het werd Hénin-Beaumont, een slaperig ex-mijnwerkersstadje van 27.000 inwoners, tussen Lens en Douai.

In de schaduw van de grauwe bergen afval die nog steeds getuigen van de laatste mijnen die werden gesloten, 20 jaar geleden, richt Marine Le Pen (42) sinds 2007 haar pijlen op „de maffiose Parti Socialiste”. Met succes. De lokale PS, jarenlang alleenheerser, is er ontbonden. De voormalige burgemeester Gérard Dalongeville, verdacht van corruptie en cliëntelisme, is sinds woensdag na maanden cel weer op vrije voeten, maar wel met een elektronische enkelband.

Bij tussentijdse verkiezingen vorig jaar haalde Le Pen hier met haar FN ruim 47 procent. Alleen een samenwerkingsverband van bezorgde burgers dwarsboomde nipt haar plan om burgemeester te worden. „Maar haar missie om het FN te de-diaboliseren is hier volledig geslaagd”, stelt Pascal Wallart vast, chef van de regionale editie van de krant La Voix du Nord.

Gisteren koos het Front National Marine Le Pen als nieuwe landelijke partijleider. Le Pen kreeg ruim tweederde van de stemmen op een partijcongres in Tours. Ze volgt haar vader Jean-Marie Le Pen op, die dit weekeinde afscheid nam als voorzitter.

Hier in Hénin-Beaumont legt het FN veel minder de nadruk op zijn traditionele thema’s, zoals migratie, en heeft volgens Wallart afgerekend met zijn oubollige imago met ranzige, fascistoïde bijverschijnselen.

„In alle objectiviteit: niemand beschouwt hen hier nog als de fascisten van vroeger. Maar het blijft natuurlijk wel extreem-rechts. De gemeenteraden lijken soms op een worstelwedstrijd, met joelend publiek erbij. Openlijke samenwerking is ondenkbaar.”

Het is het beeld dat Marine Le Pen nastreeft voor het Front National: dat van een moderne rechts-nationalistische partij waar best mee te praten valt, naar het voorbeeld van Futuro e Libertà van Gianfranco Fini in Italië of de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders in Nederland. Minder openlijk racistisch, minder nadruk op het koloniale verleden waar vader Jean-Marie zo mee dweept. Maar wel anti-islam, anti-establishment en fel tegen euro en tegen de Europese Unie, die Marine Le Pen ooit vergeleek met de voormalige Sovjet-Unie.

Le Pen reisde het afgelopen jaar het land door om de militanten van het FN voor zich te winnen, maar ook om de partij te profileren bij een breder, vrouwelijker, jonger publiek. Daarin lijkt ze langzaam te slagen. Naar een interview met Le pen in het tv-programma A vous de juger keken 3,3 miljoen Fransen. Uit een peiling van vorige week bleek dat 22 procent van de Fransen zich wel in de ideeën van het Front National kan vinden. Een derde van de kiezers van de UMP, de partij van president Nicolas Sarkozy, ziet een samenwerking met het FN best zitten. 46 procent van de Fransen ziet Marine Le Pen als extreem-rechts en xenofoob, tegenover 65 procent voor Jean-Marie Le Pen.

Analisten zien twee redenen voor Le Pens groeiende populariteit. Ze provoceert minder dan haar vader. Bovendien heeft Sarkozy zelf, met zijn harde aanpak van de Roma, het boerkaverbod en het debat over de Franse identiteit, het Front National salonfähiger gemaakt.

Maar kritische volgers waarschuwen dat de jongere Le Pen even rabiaat rechts en racistisch is als de oude. De linkse pers noemt haar al spottend Jean-Marine Le Pen. Vooral haar recente vergelijking van op straat biddende moslims met de nazi-bezetters heeft haar ontmaskerd als ouderwets extreem-rechts, vinden critici. Anderen menen dat het alleen een poging was om het traditionele FN-publiek niet te vervreemden en de hardliners van de partij te overtuigen van haar „juiste intenties”.

Hoewel ze bijna opgroeide binnen de partij, profileerde ze zich als voorzitterskandidaat als ‘niet van het establishment’. Le Pen zet zichzelf graag neer als de vrouw die weet wat er leeft onder het gewone volk.

Jean en Hervé, twee zestigers die flink voor de middag al aan de pils en de rosé zijn in Café de la Paix in Hénin-Beaumont, hebben haar wel eens de hand gedrukt, tijdens een van haar marktbezoeken. Wonen doet ze niet echt in Hénin-Beamont, deelnemen aan het publieke leven al helemaal niet. Marine Le Pen is altijd op campagne. Jean en Hervé hebben er best vrede mee. „Zelfs als ze niets doet, is dat nog altijd beter dan wat de PS heeft gedaan.”