Verbannen Haïtiaans oud-dictator Duvalier teruggekeerd

Duvalier wuifde gisteren vanaf het balkon van zijn hotelkamer naar enkele Haïtianen. Foto Reuters/Lee Celano

Voormalig dictator van Haïti Jean-Claude Duvalier stapte gisteren ineens uit een Air France-toestel op het vliegveld van Port-au-Prince. Het is bijna 25 jaar geleden sinds ‘Baby Doc’ het land ontvluchtte na een volksopstand tegen zijn wrede regime. Duvaliers terugkeer komt op een moment waarop Haïti worstelt met een politieke en humane crisis door de aardbeving van vorig jaar.

In 1957 kwam Duvaliers vader François ‘Papa Doc’ Duvalier in Haïti aan de macht. Dit was het begin van een 29 jaar durend schrikbewind. Tienduizenden werden vermoord onder leiding van Duvalier en zijn zoon ‘Baby Doc’.

Vandaag persconferentie
Aan het bewind kwam op 7 februari 1986 een abrupt einde. Sindsdien heeft hij zich opvallend stil gehouden. Volgens velen is het geld op zijn Zwitserse bankrekeningen, zo’n 4 miljoen euro, gestolen uit de Haïtiaanse staatskas. Na veel gesteggel is het geld aan Duvalier toegewezen, maar de Zwitsers weigeren het geld vrij te geven.

Duvalier werd door aanhangers onthaald, al waren veel Haïtianen niet op de hoogte van zijn komst uit Frankrijk, waar hij al die jaren in ballingschap verbleef. Later zwaaide hij vanaf het balkon van zijn hotelkamer naar medestanders en journalisten. Alles wat hij zei was “morgen, morgen”, wijzend op een op handen zijnde persconferentie die vandaag gegeven zou moeten worden.

‘Waarom niet?’
In 2007 verklaarde de toenmalige president Rene Preval dat Duvalier terug mocht keren naar Haïti, maar dan wel vervolgd zou worden voor de dood van duizenden landgenoten en het stelen van miljoenen dollars. De Duvaliers martelden en vermoorden hun politiek tegenstanders. Ze creëerden een maatschappij die beheerst werd door angst en onderdrukking en werd gehandhaaft door de Tonton Macoute: de gevreesde politie-eenheid van de Duvaliers.

Gisteren ontstonden bij zijn terugkeer echter niet direct opstandjes. De bedoelingen van Jean-Claude Duvalier zijn niet duidelijk. Veronique Roy, sinds lange tijd zijn handlanger, sprak kort met verslaggevers. Duvalier zou slechts drie dagen in het land blijven. Op de vraag waarom hij nu terugkeert antwoordde ze: “Waarom niet?”