Snippergroen: plattelandskrakers met luchtfoto's opgespoord

Kraken loont, althans op het platteland, en als het om snippergroen gaat. Dat blijkt uit een inventarisatie van nota’s en luchtfoto’s.

Kunnen we op basis van de antikraakwet die op 1 oktober vorig jaar van kracht werd, ook op het platteland een golf van ontruimingen verwachten? Gewelddadige opstootjes van Veendam tot Maassluis? Niet alleen de grote steden kampen met krakers, ook dorpen en provinciesteden hebben last van mensen die zich de bezittingen van anderen wederrechtelijk toe-eigenen. Hier gebeurt het alleen veel meer in het geniep.

Het gaat meestal om kleine stukjes, een paar vierkante meter hier, een tiental vierkante meters daar. Mensen verzetten de piketpaaltjes en trekken zo’n strook stiekem bij hun tuin. Vaak gaat het om grond die ambtelijk wel als volgt gedefinieerd wordt: ‘een groenstrook, grenzend aan een particuliere koopwoning, die in eigendom is van de gemeente, geen openbare functie (meer) heeft en geen noemenswaardige meerwaarde levert aan de beleving van de woon- en leefomgeving’. Soms gaat het om grote stukken groen: zo verkocht het Zuid-Hollandse dorp Abbenbroek twee jaar geleden een park ter grootte van een flink voetbalveld als snippergroen. En Almere, dat met hulp van het Kadaster al 350 overtreders opspoorde, ontdekte dat niet alleen huiseigenaren hun hekje verder het groen in schuiven. Woordvoerder Geene: „Er zijn bedrijven die op een industrieterrein extra parkeerplaatsen aanleggen op openbare grond.” In dat laatste geval treedt de gemeente hard op.

Een speurtocht in gemeentelijke nota’s maakt echter duidelijk dat lokale overheden meestal weinig kunnen doen tegen de krakers: handhaving kost simpelweg te veel tijd. En omdat de ‘onrechtmatige ingebruikname’ verjaart als de kraker kan aantonen dat hij ‘gedurende een periode van twintig jaar de feitelijke macht over een perceel grond heeft uitgeoefend’, worden grondstukken onder het mom van administratieve opschoning steeds vaker te koop aangeboden aan de krakers. Bijkomend voordeel is dat de gemeente het onderhoud dan niet langer hoeft te betalen.

Bij verkoop van de gekraakte grond rekent de gemeente Utrecht, die als enige grote stad een snippergroenbeleid heeft, minimaal de reële vaste administratieve transactiekosten van 2.896 euro. Kleine steden en de dorpen hanteren dumpprijzen. Een greep uit de tarieven: in het Friese Wymbritseradiel betaal je voor de vierkante meters die binnen anderhalve meter van de perceelgrens liggen slechts een kwart van de grondprijs, in Hoorn kost een vierkante meter grond 30 euro en in Veendam krijg je het hele gekraakte grondstuk voor een vaste prijs van slechts 15 euro.

In Maassluis wilde het paarse gemeentebestuur aanvankelijk 400 euro per vierkante meter hebben voor het snippergroen. Onder druk van de ChristenUnie liet het bestuur de prijs voor ‘huidige snippergroengebruikers’ zakken naar 225 euro per vierkante meter. Bovendien kregen deze krakers tijdens een overgangsperiode van vijf jaar ook nog eens 25 procent korting.

Kraken op het platteland loont dus, je krijgt zelfs steun van de gevestigde politiek. En dat is niet zo vreemd: het gaat bijna altijd om mensen met een koopwoning die een stuk bij hun tuin trekken. De krakers op het platteland behoren dus zelf tot de bezittende klasse.

Je ziet al een spandoek op zo’n gekraakt stukje groen staan: „Jullie rechtsstaat is de onze”.

Rectificaties / gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

In het artikel Snippergroen: plattelandskrakers met luchtfoto’s opgespoord (17 januari, Achterpagina) is de volgende zin weggevallen: „Sinds de zomer van 2010 schiet het Kadaster gemeentes te hulp door actuele luchtfoto’s te projecteren op de kadastrale kaarten die de officiële eigendomsverhoudingen tonen.”