PvdA twijfelt over toekomst topambtenaar

Het is zeer twijfelachtig of topambtenaar Pieter de Gooijer ambassadeur van Nederland bij de Europese Unie kan worden als blijkt dat hij in 2009 op eigen gezag de Amerikanen aanspoorde om toenmalig vicepremier en PvdA-leider Wouter Bos onder druk te zetten.

Dat zegt Frans Timmermans, Tweede Kamerlid (PvdA) en staatssecretaris van Buitenlandse Zaken in het vorige kabinet. De Gooijer, directeur-generaal politieke zaken op het ministerie van Buitenlandse Zaken, werd door het kabinet juist afgelopen vrijdag benoemd tot ambassadeur bij de Europese Unie.

De interventie van De Gooijer staat beschreven in één van de ‘cables’ van de Amerikaanse ambassade in Den Haag waaruit NRC Handelsblad zaterdag publiceerde. „In een gesprek onder vier ogen na de lunch spoorde De Gooijer [de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO] Daalder aan om [de Amerikaanse] minister van Financiën Geithner te vragen of hij Bos wilde zeggen dat Nederland zonder een bijdrage in Afghanistan geen zetel in de G20 zou hebben”, aldus een geheim Amerikaans ambtsbericht.

De PvdA verwijt De Gooijerdeloyaal gedrag en heeft over zijn handelwijze een spoeddebat aangevraagd. De fractie wil van de huidige minister van Buitenlandse Zaken, Uri Rosenthal (VVD), weten of de interventie De Gooijers eigen initiatief was. Ook houdt de PvdA het voor mogelijk dat De Gooijer deze suggestie deed op instructie van zijn minister. Dat was toen Maxime Verhagen (CDA).

Timmermans wijst erop dat De Gooijer in elk geval niet het regeringsstandpunt vertolkte. Het toen geldende kabinetsbeleid was dat Nederland in de zomer van 2010 uit Uruzgan zou vertrekken. „Om actief de vicepremier te ondermijnen vind ik nogal wat”, aldus Timmermans. Hij noemt het ambassadeursschap in Brussel „de belangrijkste post van Nederland. Zo iemand moet je volledig kunnen vertrouwen”.

De Leidse hoogleraar arbeidsrecht Loe Sprengers zegt dat de topambtenaar „op het eerste gezicht ruim binnen zijn mandaat [heeft] gehandeld”. Minister Verhagen was evident en openlijk voorstander van een verlenging van de missie. „Daarmee valt het handelen van De Gooijer onder de ministeriële verantwoordelijkheid.” Concreet betekent dat dat de minister van Buitenlandse Zaken door de Tweede Kamer op zijn handelwijze zal worden afgerekend.