Op zee wordt extra natuur gecreëerd

Vandaag begint de aanleg van een zandeiland voor de kust tussen Kijkduin en Ter Heijde. Staatssecretaris Atsma krijgt zo alsnog een beetje zijn zin.

Computerillustratie van het toekomstige zandeiland in de Noordzee. Beeld Podium

Veilig. Natuurlijk. En goedkoop. Dat moet het effect zijn van de ‘zandmotor’, een nieuw schiereiland voor de kust van Zuid-Holland. Er wordt een reuzenduin aangelegd dat in de loop van vijftien tot twintig jaar geleidelijk verdwijnt en de kust breder zal maken. ‘Bouwen met de natuur’, wordt het genoemd, naar de ideeën van waterstaatkundig adviseur Ronald Waterman.

Ruim drie jaar geleden bepleitte de huidige staatssecretaris Atsma (Water, CDA) als Kamerlid de aanleg van een 60.000 hectare groot eiland voor de kust, misschien in de vorm van een tulp. Het is er nooit van gekomen. Nu krijgt Atsma met de veel kleinere zandmotor toch een beetje zijn zin. Vandaag geeft hij het startsein voor het werk. Het eilandje is een idee van hoogleraar kustwaterbouwkunde Marcel Stive van de TU Delft. Zuid-Holland nam het initiatief over en heeft, aldus een woordvoerder, „heel hard moeten vechten” om het uitgevoerd te krijgen. Natuurorganisaties als Wereld Natuur Fonds, Zuid-Hollands Landschap en Stichting Duinbehoud zijn enthousiast. Ook Stichting De Noordzee noemt de zandmotor „veelbelovend”. Er komt natuur en recreatie bij, in de zuidelijke Randstad, waar een tekort aan natuur en recreatie bestaat van liefst 40.000 hectare.

Atsma: „De ruimte in de Randstad wordt steeds schaarser. Met natuur zoals op dit eiland komt ruimte vrij voor andere ontwikkelingen dan natuur. Maar het dient ook de veiligheid van de kust. En het maakt de vijfjaarlijkse zandsuppleties overbodig. We slaan hiermee drie vliegen in één klap.”

Het komende jaar stort aannemerscombinatie Van Oord Boskalis ruim twintig miljoen kubieke meter zand in de vorm van een haak, die vast zit aan de kust tussen Ter Heijde en Kijkduin. Honderd hectare groot, ongeveer tweehonderd voetbalvelden. Er zullen vogels en zeehonden kunnen leven. Zwemmers, surfers en wandelaars zullen ervan profiteren.

Na de aanleg krijgt de natuur vrij spel. Wind, golven en zeestroming zullen het eiland van vorm doen veranderen en verkleinen. Uiteindelijk zal een derde van het eiland, zo’n 35 hectare, overblijven als deel van de kust. Er komen geen strandpaviljoens, wel een uitkijkpunt of informatiecentrum.

De kosten bedragen 70 miljoen euro. Het Rijk betaalt 58 miljoen en de provincie Zuid-Holland 12 miljoen. Dat is niet veel, zegt Atsma, als je bedenkt dat je twintig jaar miljoenen euro’s aan zandsuppleties uitspaart. Daarnaast, zegt hij, kan Nederland aan dit experiment geld verdienen in het buitenland. „Dit eiland is een schitterend visitekaartje van technologisch Nederland.”

Er was ook wat scepsis over het eiland. Zo was de PVV eerder bang dat de stromingen veranderen en dat de veiligheid van met name zwemmers kon worden bedreigd. Maar die zeestromingen worden continu bestudeerd, belooft Atsma, en wat de zwemmers betreft: „We hebben goede afspraken met reddingsbrigades. Die informeren mensen als er op een dag ergens niet gezwommen kan worden.”