Bankbelasting schiet doel voorbij

Michel Barnier is niet ver gekomen met zijn grote idee. De EU-commissaris voor de Interne Markt wilde dat landen nationale reddingsfondsen voor het bankwezen gingen opzetten, die moesten worden betaald uit heffingen op hun banken. Zes maanden na zijn voorstel zijn tien lidstaten met plannen gekomen, maar die hebben een rommeltje gemaakt van de nationale belastingwetten.

De heffingen hebben verschillende doelstellingen. De Britse heffing is soepeler voor banken met een veiliger langetermijnfinanciering, en de opbrengsten vloeien direct naar de staatskas. De Duitse belasting maakt daarentegen geen onderscheid tussen de looptijden van de diverse financieringsconstructies, en is bedoeld als buffer voor toekomstige bankcrises. De Franse heffing is gebaseerd op de risicogewogen bezittingen, niet op de bruto bankbalansen.

Maar het werkelijke probleem is de reikwijdte. De Britse belasting geldt zowel voor de mondiale balansen van Britse banken als voor de lokale activiteiten van buitenlandse banken. Omdat Frankrijk dezelfde benadering hanteert, dreigden de Franse banken, die Britse dochterondernemingen hebben met bezittingen ter waarde van 206 miljard euro, twee maal te worden belast. Dit kon slechts worden voorkomen door langdurige onderhandelingen tussen beide landen.

Deutsche Bank, dat een grote afdeling in Londen heeft, kampt met een soortgelijk probleem. Omdat de Britse activiteiten onderdeel zijn van het Duitse moederconcern, wordt de bank getroffen door beide heffingen. Maar het sluiten van een deal is ingewikkeld, omdat de Britse heffing betrekking heeft op vijf basispunten van de totale schuldenlast en de Duitse slechts op vier.

De Duitse regering moet weliswaar waarschijnlijk over de brug komen als Deutsche failliet zou gaan, maar het Britse ministerie van Financiën wil ook een bijdrage als vergoeding voor de steun die het tijdens de crisis aan de sector heeft verleend. Als gevolg hiervan zal Deutsche Engeland waarschijnlijk het verschil van één basispunt tussen de belastingtarieven van de twee landen betalen, zo heeft Breakingviews begrepen.

De dubbele belastingheffing is tot nu toe beperkt gebleven tot deze twee gevallen. Maar het echte probleem komt nog. De banksector van Oost-Europa zit vol met buitenlandse kredietverstrekkers. Als die landen besluiten unilateraal wereldwijde heffingen op te leggen, zijn verdere onderhandelingen noodzakelijk. In plaats van integratie, hebben de heffingen de Europese Unie juist nóg meer gefragmenteerd.

George Hay

Vertaling: Menno Grootveld