Willoos won

Wetenschapsbijlage 31-12-10

Menselijk gedrag is soms gemakkelijk te beïnvloeden. Voorafgaande ervaringen spelen daarbij een belangrijke rol, zoals Ellen de Bruin in haar artikel ‘Willoos won” laat zien. Het onbewuste, beter gezegd de hersenen, hebben al iets beslist, vóórdat wij dat beseffen. Betekent dit dat het onbewuste en hersenactiviteiten waarvan een persoon geen besef heeft, het gedrag reguleren? Of kan het zijn dat automatische handelingen die in de ervaring zijn ontstaan, werkzaam zijn? Een mens beschikt over talloze ervaringen en automatismen en het is niet erg waarschijnlijk dat die allemaal zetelen in het onbewuste. Als ik iemand vraag hoeveel 2 plus 1 is dan wordt er inderdaad niet bewust gereflecteerd, maar het antwoord wordt automatisch en spontaan geproduceerd.

Stel dat een slim onbewuste zou bestaan en stel dat hersenprocessen de show trachten te stelen, dan is het toch het “ik”, die mentaal actief én slim is. Of bestaat elk mens uit meerdere, rivaliserende persoonlijkheden? Nee, de hersenen, dat zijn wij.

Jo Nelissen

Freudenthal Instituut