Wikipedia moet advertenties accepteren

Wikipedia viert vandaag zijn tiende verjaardag. De web-encyclopedie is groot geworden – en steeds bruikbaarder – dankzij de duizenden vrijwillige medewerkers. De ultieme ‘online-samenwerkingssite’ is nu de op vier na meest bezochte website ter wereld. Maar de aarzeling om reclame te accepteren kan de plannen doorkruisen om op een miljard gebruikers uit te komen.

De groei van het bedrijf is verbluffend geweest. Er zijn nu 17 miljoen artikelen in 270 talen. En hoewel de kwaliteit wisselend is en de open structuur aanleiding geeft tot de nodige geintjes en onjuistheden, is Wikipedia wél de plek waar veel mensen iets over een bepaald onderwerp beginnen te leren, van de geschiedenis van het oud-Slavische kerken tot de vraag wanneer Hee Haw gospel quartet op de Amerikaanse televisie was.

De schrijvers en redacteuren van Wikipedia hebben weinig enthousiast gereageerd op het idee dat de site advertenties zou moeten krijgen. En oprichter Jimmy Wales heeft gezegd dat dit ook niet te verwachten is. In plaats daarvan houdt het bedrijf jaarlijkse smeekbeden, ongeveer zoals de Amerikaanse publieke omroep PBS dat doet. Onlangs werd de financieringsdoelstelling voor 2010 van 16 miljoen dollar gehaald, nadat er grote banners op zijn pagina’s waren verschenen, waarin om bijdragen werd gevraagd. Het bedrijf heeft dit jaar een budget van ongeveer 20 miljoen dollar.

Toch groeit het bedrijf nog steeds snel, en dat kan duur worden. Plannen om 1 miljard gebruikers te bereiken – meer dan twee maal de huidige 410 miljoen die de site maandelijks bezoeken – zullen de kosten van Wikipedia alleen maar omhoog brengen. Veel nieuwe lezers zullen uit plaatsen als India, China en Afrika komen. Hoeveel deze mensen kunnen of willen doneren is onduidelijk. De inkomens zijn lager, en veel landen hebben geen gevestigde cultuur voor de ondersteuning van niet op winst gerichte media.

De weerzin van Wikipedia om achter reclamedollars aan te jagen is op vele manieren bewonderenswaardig. De oprichters van Facebook en andere sites zeggen ook vaak dat het hen niet om het geld gaat, maar dat lijkt bij Wikipedia werkelijk het geval. Maar als het bedrijf vasthoudt aan dit principe, laat het wel een hoop geld op tafel liggen. Yahoo Japan, een site zonder de horden gebruikers van Wikipedia, heeft vorig jaar meer dan 3 miljard dollar omzet geboekt. Zelfs maar een klein deel daarvan zou van een jaarlijkse smeekbede kinderspel maken. De kansen dat de online-encyclopedie ooit helemaal voor de winst zal gaan en uiteindelijk een beursnotering zal krijgen, zijn klein. Maar het volledig voorbij laten gaan van de mogelijkheden die advertenties bieden, lijkt niet verstandig.

Robert Cyran

Vertaling Menno Grootveld