Psychotherapie effectiever dan menige chemotherapie

Frits van Dam beschuldigt het Erasmus MC, het Helen Dowling Instituut (HDI) en mij van kwakzalverij (Opinie, 29 december). Het HDI schreef op 3 januari in reactie hierop dat het wars is van het idee dat psychische factoren kanker kunnen beïnvloeden. Dit klinkt als Petrus over Jezus: ‘Ik ken die man niet.’

Het HDI is door Marco de Vries opgericht voor onderzoek naar de psychische invloed op kanker. In het eerste psychotherapieonderzoek werd tijdelijke tumorstilstand gezien bij een op zeven patiënten. Tevens bestudeerden wij mensen met spontane regressie van kanker, mensen bij wie kanker afnam of verdween zonder dat dit kon worden toegeschreven aan medische behandeling. Autonomie, sociale steun, zingeving, expressie, toegang tot wezenlijke activiteiten en belevingen en soms gebed en zegen gingen vooraf aan het wonderbaarlijke herstel.

In een studie (Spiegel) werd een twee keer langere overleving bij borstkanker na psychotherapie gevonden. Een ander (Fawzy) zag effect bij melanoom; het effect hield tien jaar aan. Maar er waren ook drie negatieve studies en het HDI haakte af. Te vroeg. Beter is om te leren wat wel werkt (ervaringsgerichte therapie bij psycho-oncologisch grondig getrainde therapeuten) en wat niet (cognitieve gedragstherapie). Nederland verloor de leidende positie. Extra pijnlijk, nu Küchler in 2007 twee keer langere tienjaarsoverleving zag na vier uur psychotherapie, bij maag- en darmkanker. Meer effect dan van menige chemotherapie. De editor van the Journal of Clinical Oncology schreef: „Ik ken geen interventie bij gastro-intestinale kanker, met zoveel effect voor zo’n lage prijs.” Mensen met kanker verdienen deze adjuvante psycho-oncologische hulp.

Dr. J.N. Schilder

Sint Nicolaasga