Loeks sabbatjaar

B ij iedere aflevering van de televisieserie Boardwalk empire, die speelt in Atlantic City tijdens de drooglegging, de tijd dat er in de Verenigde Staten alleen door gangsters alcohol verkocht kon worden, let ik goed op of er op die Atlantische promenade schakers in beeld komen.

De serie speelt in een tijd waarin de Amerikaanse kampioen Frank Marshall iedere zomer zijn tenten in Atlantic City opsloeg, niet om de gangsters te ontmoeten, maar om eerlijk geld te verdienen. Op Young's Old Pier and op Million Dollar Pier gaf hij simultaans en lezingen, of hij speelde individuele partijen tegen amateurs.

Marshall was een tijdlang een van de beste schakers van de wereld, maar het prijzengeld in toptoernooien was niet genoeg om van te leven. Een bijbaantje dat hij kort had, hield in dat hij een mooi pak moest dragen met een witte anjer in zijn knoopsgat en heen en weer lopen in een New Yorks warenhuis. Binnen een week was hij ontslagen, want hij deed het niet goed.

Een andere bijverdienste van Marshall zou nu niet meer mogelijk zijn. In 1934 stond hij in een reclamefoto voor het sigarettenmerk Camel met de tekst: ,,Topschaak is een test voor iemands zenuwen. Ik rook voortdurend - of ik nu schaak of niet - en mijn ervaring is dat Camels nooit mijn zenuwen van streek maken of mijn concentratie verstoren.'' Daarna vertelde hij in die advertentie nog dat hij van iedere Camelsigaret, met die aparte smaak, door en door genoot.

Marshall was overigens niet de eerste Amerikaanse schaker die naar Atlantic City ging om zijn inkomen bij te spijkeren. Een nog grotere Amerikaanse schaker was hem voorgegaan: Harry Nelson Pillsbury.

De heilige schaakgrond van Atlantic City was de eerste pleisterplaats van Loek van Wely in wat hij zijn sabbatical jaar noemde. Daarmee bedoelde hij: een jaar lang geen zware toernooien, zoals het Tata Steel toernooi, dat vandaag schitterend openspat, maar een paar Amerikaanse open toernooitjes, misschien af en toe een pokertoernooi, en verder rust en geestverruiming.

In het open toernooi van Atlantic City, dat vorig jaar van 17 tot 19 december werd gespeeld, deelde Van Wely de eerste plaats met Gata Kamsky. Ze wonnen beiden 1800 dollar. In Las Vegas (26-29 december) was de opbrengst voor Loek minder: slechts 135 dollar. Niet ontmoedigd stootte hij door naar de Amerikaanse westkust en in het Berkeley international Open, van 2 tot 8 januari, werd hij ongedeeld eerste en won hij 4000 dollar. Al met al niet slecht voor het begin van een sabbatjaar.

Joshua Friedel - Loek van Wely, Berkeley Open 2011

1. e4 c5 2. Pf3 d6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 a6 6. f4 e6 7. Ld3 Pbd7 8. 0-0 b5 9. a3 Lb7 10. Kh1 g6 11. Le3 Lg7 Een gewone Siciliaanse stelling, hoewel zwart hier volgens mij wat comfortabeler staat dan meestal het geval is. 12. Lxb5 Dit vroegtijdige geweld kan niet goed zijn. Wit krijgt voor zijn stuk drie verbonden vrijpionnen, maar die spelen voorlopig geen belangrijke rol. 12...axb5 13. Pdxb5 0-0 14. Pxd6 Lc6 15. e5 Pe8 16. Pce4 Ta4 17. c4 Da8 18. Dc2 f5 Ook 18...f6 was lang niet slecht, maar Van Wely nodigt zijn tegenstander uit om een kwaliteit te winnen. 19. Pc5 Pxd6 20. Pxa4 Lxa4 21. b3 Pe4 22. bxa4 Nu heeft wit een toren en drie pionnen voor twee stukken. Op zichzelf heeft hij materiaal genoeg, maar door wits versplinterde pionnenstelling staat zwart duidelijk beter. 22...g5 Wits centrum wordt opgeblazen. 23. Db2 gxf4 24. Lxf4 Tb8 25. Dd4 Pdc5 26. Dd1 Tb2 Ook 26...Td8 was sterk, met de bedoeling 27. Dc2 Lxe5, waarna 28. Lxe5 niet goed gaat wegens 28...Td2. 27. Df3 Dxa4 28. Tab1 Txb1 29. Txb1 h6 30. Tc1 Een merkwaardig passieve zet. Veel beter was het actieve 30. Dh5. Als zwart dan op winst wil blijven spelen, moet hij 30...Pf2+ 31. Kg1 Pg4 doen, maar dat zou nog een heel onduidelijk gevecht zijn. 30...Pd3 31. Tb1 Dxc4 32. Lxh6 Nu het te laat is wordt wit wel agressief en hij gooit er een stuk tegenaan. Deemoedig 32. Le3 was beter, maar zwart staat duidelijk gewonnen. 32...Lxh6 33. Dh5 Hij hoopt eeuwig schaak te geven, maar zwart komt eerst. 33...Pef2+ Wit gaat geforceerd mat. 34. Kg1

34...Ph3+ 35. gxh3 Le3+ Wit gaf op.