Kranten kunnen of willen niet om iPad heen

Scherpt Apple zijn betaalregels aan omdat het computerbedrijf bezig is met een eigen abonnementensysteem? Kranten kunnen de regels omzeilen met het aanbieden via het web van een ‘gewone’ digitale editie.

De lancering van The Daily, een krant alleen voor de tabletcomputer iPad, is uitgesteld. Het eerste exemplaar van de krant die ontwikkeld wordt door Rupert Murdochs NewsCorp zou volgende week verschijnen. Maar het techblog All Things Digital van Murdochs Wall Street Journal meldde donderdag dat het downloadprogramma van Apple (iTunes) niet op tijd klaar is om mensen zich ook daadwerkelijk te laten abonneren op de speciale iPad-krant.

Murdoch schikt zich met The Daily volledig naar de wensen van Apple door het verdienmodel van de gigant te omarmen. Maar uitgevers die slechts voor een deel van het betalingssysteem van Apple gebruik maken, moeten zich beraden. Tot dusver gedoogde Apple vrije distributie van kranten op krantenapplicaties. Maar dat is per 1 april verleden tijd.

De reden? Onbekend. Apple was gisteren niet bereikbaar voor commentaar. Het bedrijf zou werken aan een eigen abonneefunctie en kan vooruitlopend daarop hebben besloten uitgevers strenger aan de Apple-regels te gaan houden.

Hoe werkt het momenteel? Kranten, maar ook weekbladen en maandbladen, bieden hun product op de iPad en iPhone aan via een applicatie (app). Apple ontvangt een tarief van 30 procent op elk product dat in de store (winkel) van de applicatie gekocht wordt. Dit is het bekende en succesvol gebleken verdienmodel van Apple. En zo gaat het bij NRC Handelsblad, maar ook bijvoorbeeld bij Het Financieele Dagblad. Van elke 0,79 eurocent die een losse NRC kost op de iPad en iPhone, gaat dertig procent naar Apple.

Het probleem ligt in het kosteloos aanbieden van de krant op de iPad aan abonnees van de papieren krant. Iedereen met een NRC-applicatie en een zogeheten zesdaagsabonnement op de krant kan zonder extra kosten elke dag een editie binnenhalen op de iPad. Van deze nul euro gaat ook dertig procent naar Apple, kan je zeggen. Maar deze constructie accepteert het bedrijf niet meer.

In de voorwaarden voor app-leveranciers staat dat applicaties die „extra diensten en functionaliteiten bieden op een andere manier dan via de App Store” afgewezen zullen worden. De beschikbaarheid van de krant voor NRC-abonnees kan als zodanig geïnterpreteerd worden. En als je distributie via de aantrekkelijke apps wilt, dan ook betaling volgens Apple-regels, redeneert het bedrijf.

Hoe nu verder? Zolang de Europese commissaris voor Mededinging geen reden tot ingrijpen ziet, zullen uitgevers en Apple elkaar moeten vinden. De ervaring in de Verenigde Staten leert dat dat lastig is. Verschillende uitgevers kunnen daar niet tot een vergelijk komen met Apple. Daar draait het geschil ook nog om de beschikbaarheid van abonneegegevens. Uitgevers willen daar, onder meer voor marketingdoeleinden, de beschikking over houden.

Een tweede optie ligt meer voor de hand voor uitgevers zoals NRC Media. Dat is een sterkere focus op de internetbrowser. Via het ‘reguliere’ internet, ook gewoon beschikbaar op de iPad, kan een verder doorontwikkelde digitale editie een alternatief zijn. Met behulp van HTML5-code kunnen verschillende functionaliteiten, zoals het swipen (vegen) door pagina’s, ook in de internetbrowser worden gefaciliteerd. De applicatie zou dan nog enkel voor de losse verkoop zijn.

Waarom nog meedoen met Apple? Velen omarmen de iPad als de toekomst voor kranten. Volgens onderzoek van Het Oplage-Instituut (HOI), dat de oplagen van Nederlandse papieren media telt, ziet 60 procent van de dagbladen en tijdschriften grote commerciële kansen op de iPad. Van de kranten ziet zelfs 90 procent daar kansen. Onduidelijk is of het enthousiasme getemperd is door de aanscherping van de regels. De wittebroodsweken lijken voorbij.

mmv Ward Wijndelts