Dr. Zeepaard maakt melkijs

de proefjesfabriek

In deze proef maakt Dr. Zeepaard thee met ijs. Wat daarin gebeurt heeft met de oceanen te maken.

Wat heb je nodig? Een theeglas, water, theezakje, waterkoker, halfvolle melk, een ijsblokjesvorm, een ijskast en een volwassene.

Wat moet je doen? - Giet melk in de ijsblokjesvorm en zet die in het vriesvak van de ijskast.

- Wacht een paar uur tot de melk bevroren is tot ijsklontjes.

- Vraag de volwassene om water te koken in de waterkoker, of vraag of je dat zelf mag doen, en zet er thee mee in het theeglas.

- Gooi een melkijsklontje in de thee en kijk wat er gebeurt.

Wat gebeurt hier? Het ijs blijft drijven. Dat komt doordat in melk veel water zit. Bevroren water (ijs) neemt meer ruimte in dan precies evenveel vloeibaar water. Een blokje ijs is daardoor lichter (er past minder water in) dan een even groot ‘blokje’ vloeibaar water. Daardoor drijft ijs. Omdat in melk ook zware vetten zitten, drijft het trouwens maar net, zie je? Het smelt ook snel. De melk wordt vloeibaar en zakt snel naar beneden Naar beneden? Ja, want koud water is zwaarder dan warm water. Van beneden naar boven zie je dus: koud water, warm water en ijs!

In de oceanen gebeurt net zoiets. De wind jaagt oppervlaktewater van de evenaar naar de polen. Onderweg koelt dat water steeds verder af. Tot het bij de polen zo koud (en trouwens ook zout) is dat het naar de bodem zakt. Daar stroomt het langzaam terug naar de evenaar, mengt met warmer water, stijgt op etc...