Bewaking spoor na diefstal koper en botsing

Prorail en NS zijn „in de hoogste stand van paraatheid” nadat het beveiligingssysteem dat koperdiefstal moet detecteren, mogelijk heeft gefaald.

Afgelopen dinsdag botste een internationale trein met een goederentrein bij Zevenaar. De zeer waarschijnlijke oorzaak, koperdiefstal, werd niet tijdig opgemerkt. ProRail heeft daarop besloten sinds gistermiddag met honderd tot tweehonderd medewerkers permanent te surveilleren langs het spoor.

„Dit lijkt een nieuwe stap in koperdiefstal”, zegt Michiel Haighton, woordvoerder van ProRail. „Normaal merken we het áltijd als dieven koperdraad doorknippen. Het systeem is zo ontwikkeld dat seinen dan op rood springen en spoorbomen dichtgaan. Maar dit is zo professioneel geknipt dat wij het niet door hadden. Daar zijn we erg van geschrokken.”

Bij de botsing tussen een Duitse goederentrein en een passagierstrein uit Amsterdam vielen dinsdag geen gewonden. De schade was aanzienlijk: vijf wagons ontspoorden, het treinverkeer tussen Nederland en Duitsland lag tot donderdag stil. Uit onderzoek van de Spoorwegpolitie bleek gisteren dat op het traject over een lengte van 150 meter in totaal 300 meter koperdraad was weggenomen.

De dieven hebben volgens ProRail „zeer specialistische kennis”. Door de manier van knippen, de specifieke plek langs het spoor en de stand van wissels en seinen gaf het beveiligingssysteem geen signaal. Volgens ProRail gaat het om een „uitzonderlijke situatie, onder specifieke omstandigheden”.

Uit inventarisatie van ProRail en NS blijkt de kans op herhaling „theoretisch” aanwezig. „Er is een beperkt aantal plekken op het spoor waar dit kan voorkomen.” Onder het motto ‘we rijden veilig of we rijden niet’ heeft ProRail gistermiddag besloten op alle risicolocaties met eigen medewerkers permanent te surveilleren.

Haighton: „Maar dat houden we natuurlijk niet vol. Daarom vragen we ook meer inzet van de politie om koperdiefstal tegen te gaan.”

Het KLPD zegt al „vrij ver te gaan” in opsporing van koperdiefstal rond het spoor. Woordvoerder Dennis Janus verwijst naar een diefstal vorige week op het traject tussen Bodegraven en Woerden. „Na een melding van een monteur die twee mensen zag wegrennen, heeft de politie met vijftien agenten, een helikopter en een speurhond naar de daders gezocht.” Uiteindelijk werd alleen een auto met gereedschap gevonden.

Langs het spoor ligt overal koperdraad. Diefstal betreft vaak de koperen aardleiding die de bovenleiding verbindt met de rails. Enige technische kennis is daarvoor wel noodzakelijk, zegt Janus. „Koper ligt niet open en bloot, je moet er wel werk voor verrichten. Ook brengt het weghalen risico’s met zich mee. Je kunt zelf onder stroom komen te staan.”