Van een kat kun je een mooie tas maken, maar smaakvol is het niet

Filosofie Magazine besteedt deze maand aandacht aan smaak. Aan het woord een hoogleraar ethiek die ‘in oorlog is tegen de Henkjan Smitsen van de wereld’, een kunstenares die een tas van haar depressieve kat maakte en een schrijver die beweert dat je niet straffeloos van Oh Oh Cherso kunt genieten. Ook niet op metaniveau. Niets

Foto Looovetinkebell.com

Filosofie Magazine besteedt deze maand aandacht aan smaak. Aan het woord een hoogleraar ethiek die ‘in oorlog is tegen de Henkjan Smitsen van de wereld’, een kunstenares die een tas van haar depressieve kat maakte en een schrijver die beweert dat je niet straffeloos van Oh Oh Cherso kunt genieten. Ook niet op metaniveau.

Niets is leuker dan je hamster in een plastic bal door de kamer te laten rennen. Maar doe je dat met honderd hamsters tegelijk dan is het opeens dierenmishandeling, word je vervolgd en komen er Kamervragen. Omdat Katinka Simonse, beter bekend als kunstenares Tinkebell, die dubbele moraal heeft blootgelegd wordt ze in Filosofie Magazine als smaakdeskundige opgevoerd.

http://www.youtube.com/watch?v=qcvLdvrOtv0

De geschokte reacties op twee andere projecten tonen volgens haar aan dat wij mensen ‘nare dingen liever uitbesteden’. Want waarom mocht Simonse niet zestig mannelijke kuikentjes door de shredder halen terwijl dat in de bio-industrie gewoon praktijk is? En waarom zo’n ophef toen ze de nek van haar gestoorde kat brak? Anderen laten hun zieke huisdier toch ook een spuitje geven? Bovendien gaf Simonse haar kat een tweede leven in de vorm van een prachtige handtas, maar getuige de 100.000 hatemails zal de Bijenkorf dit ontwerp nooit in haar assortiment opnemen.

Het legitimeren van wansmaak is nog erger

Schrijver Arnon Grunberg kreeg de opdracht een ‘Ode aan de Wansmaak’ te schrijven, maar daarin faalt hij jammerlijk. Hij gaat ertegen te keer, of beter gezegd: hij maakt gehakt van de legitimering van wansmaak. Dat een huisvader op vrijdagmiddag naar de hoeren gaat deert hem niet. “Maar als hij toelicht dat het niet om ordinaire seks gaat maar om de liefde tussen hem en een prostituee dan is dat het werkelijke toppunt van wansmaak.” Dat geldt volgens hem evenzeer voor journalisten die een poging hebben gedaan om in de zuipvakantieserie Oh Oh Cherso serieuze kunst te zien. “Het wanstaltige wordt pas interessant en object van discussie als het gelegitimeerd wordt door hoge kijk- of verkoopcijfers. Dat er uiteindelijk geen andere legitimatie lijkt te bestaan is nog wanstaltiger.”

Onze cultuur schept geen mooie mensen

Volgens Grunberg is smaak klassegebonden. “Om je te onderscheiden heb je iemand nodig op wie je kunt neerkijken. Zonder wansmaak geen goede smaak.” Als er iemand neerkijkt op de middenklasse dan is het wel Joep Dohmen (niet de NRC-redacteur, maar de hoogleraar wijsgerige ethiek). Hij is auteur van het boek Brief aan de middelmatige man en windt zich op over de middelmatigen die hun geluk beproeven in de schappen van de Media Markt, hun ‘verlangens niet kunnen ordenen’ en daarom dromen van five minutes of fame, onder toejuiching van jurylid Henkjan Smits in Idols.

Dohmen pleit voor een nieuwe publieke moraal, waarbij mensen zich afvragen wat ze voor anderen hebben betekend en proberen goed te zijn in wat er werkelijk toe doet. “Onze cultuur schept helaas geen mooie mensen van wie je ‘gewoon’ kunt houden”, besluit de cultuurpessimist.

Bob Cramwinckel, directeur van het Centrum voor Smaakonderzoek, ziet een sociologische component in de ontwikkeling van smaak. Het beeld dat mensen van zichzelf hebben en de groep waar ze bij willen horen, bepaalt volgens hem wat mensen lekker vinden en wat niet. Misschien dat Tinkebell daarom zoveel weerzin oproept. “Ik wil de huidige norm ter discussie stellen”, verklaart ze tegenover Filosofie Magazine.