Spanje wil Demjanjuk vervolgen voor oorlogsmisdaden

Accused Nazi death camp guard John Demjanjuk is brought to a courtroom in Munich November 24, 2010. Demjanjuk, a former U.S. auto worker, is on trial in Germany facing charges he helped force 27,900 Jews into gas chambers in Sobibor extermination camp in 1943. REUTERS/Lukas Barth/Pool (GERMANY - Tags: CRIME LAW POLITICS) John Demjanjuk wordt naar een rechtszaal in München gereden op 24 november vorig jaar (FOTO: REUTERS / Lukas Barth / Pool)

Een Spaanse rechter klaagt de Oekraïense John Demjanjuk aan voor medeplichtigheid aan genocide en misdaden tegen de menselijkheid, meldt AP. 

De negentigjarige Demjanjuk wordt in Duitsland ook al berecht voor de moord op ruim 28 duizend joden, waaronder veel Nederlanders, in het vernietigingskamp Sobibor. Hij zou in dit vernietigingskamp van de nazi’s in Polen als bewaker hebben gewerkt. Demjanjuk wordt ervan verdacht een door de SS geronselde vrijwilliger te zijn die het beulswerk in de kampen verkoos boven het krijgsgevangenschap. Demjanjuk ontkent dit en spreekt van een persoonsverwisseling.

Demjanjuk wordt door Spanje ervan verdacht in het voormalige nazi-concentratiekamp Flossenburg als kampbewaarder  misdaden tegen de menselijkheid te hebben begaan. In dat kamp zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog 155 Spanjaarden gevangen. Zestig van hen kwamen om.

Spanje heeft een Europees arrestatiebevel uitgevaardigd en wil dat Duitsland hem na het afronden van het proces daar uitlevert. Volgens NRC Handelsblad correspondent Joost van der Vaart zal Duitsland gehoor geven aan de Spaanse vraag om uitlevering als Demjanjuk in door de Duitse rechter wordt vrijgesproken:

“De mogelijkheid dat Duitsland Demjanjuk aan Spanje uitlevert, bestaat altijd. Maar als hij in Duitsland veroordeeld wordt, moet hij daar eerst de cel in. Als hij daarentegen wordt vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs, dan zal Duitsland hem zeker uitleveren. Maar gezien zijn leeftijd en slechte gezondheid kan het ook zo zijn dat Demjanjuk binnenkort morsdood is.”

Demjanjuk stond ook al eerder in Israël terecht. Hier werd hij als de vermeende Ivan de Verschrikkelijke, de beul van het vernietigingskamp Treblinka, ter dood veroordeeld. Demjanjuk werd vrijgesproken in hoger beroep. Later moest hij in de Verenigde Staten voorkomen. Hier woonde hij tot zijn uitlevering aan Duitsland in mei vorig jaar.

Volgens Van der Vaart is de zaak tegen Demjanjuk ingewikkeld omdat er geen ooggetuigen meer zijn die hem onherroepelijk kunnen herkennen:

“Het is opmerkelijk dat Demjanjuk door zoveel landen berecht wordt en dat hij tot nu toe altijd vrijgesproken is. Er zijn zelfs boeken en films over hem gemaakt. Hij is een wandelend bewijs van hoe extreem moeilijk het is om iemand te veroordelen zonder ooggetuigen die hem onherroepelijk kunnen herkennen.”