Zelf naar de maan

15 miljoen winnen? Stuur dan gauw een raket naar de maan. De Nederlandse deelnemer heeft al een plan voor vier landingsplaatsen.

Die andere race naar de maan kan nu echt beginnen. Op 31 december is de inschrijving gesloten voor de Lunar X Prize, een prijs die Google heeft uitgeloofd voor het eerste particuliere team dat voor eind 2015 een sonde op de maan laat landen. Om te winnen moet een maanlander zich op het maanoppervlak minstens 500 meter verplaatsen, en moeten er foto’s en video in hoge resolutie naar huis worden gestuurd. De hoofdprijs is 20 miljoen dollar (15 miljoen euro). Er zijn bonussen voor speciale verrichtingen, bijvoorbeeld het afleggen van een afstand van meer dan vijf kilometer of een precisielanding nabij een historisch belangrijke locatie op de maan.

Er zijn twintig teams in de race, met namen als Moon Express, Next Giant Leap en Odyssey Moon. De deelnemende teams komen onder meer uit Roemenië, Maleisië, China, Duitsland, Rusland, Spanje en Denemarken. Natuurlijk zijn er verschillende teams uit de Verenigde Staten. Eén is gevestigd op het Isle of Man (Odyssey Moon). Deze kandidaat brengt een Nederlands instrument naar de maan, MoonShot, een spectrometer van TNO die kan speuren naar organische verbindingen en zware metalen. Een Nederlands consortium betaalt Odyssey Moon voor de rit.

Een andere deelnemer, White Label Space, houdt zelf kantoor in Nederland en heeft een aantal Nederlandse teamleden. Voorzitter Andrew Barton: „We zijn nu bezig met fondsenwerving. Als we genoeg geld bij elkaar krijgen, moet drie jaar genoeg zijn om de maan te bereiken.” De 20 miljoen euro voor een lancering vormen de grootste kostenpost. Er zijn al negen technische partners. Daaronder de universiteit van Wroclaw, de technische universiteit van München en drie Nederlandse bedrijven: ruimtevaartbedrijf AOES in Noordwijk, de Haagse fabrikant van composietmaterialen Airborne en softwarebedrijf Jaqar, ook uit Noordwijk. Het ‘missieconcept’ op whitelabelspace.com bevat schetsen van het landingsvoertuig en het maankarretje, een overzicht van vier mogelijke landingslocaties en een vergelijking van zeven raketten die in aanmerking komen voor de lancering. Barton: „We houden drie opties open, de Falcon 9, de Soyuz Fregat en de Indiase PSLV XL. Zo kunnen we altijd over de prijs onderhandelen.”

Overheidssubsidie is verboden, maar donaties en sponsorschappen mogen wel. De overheid mag klant zijn en bijvoorbeeld data afnemen, als dat tegen redelijke commerciële tarieven gebeurt. Betaald vervoer van ‘payload’ (apparatuur) is een optie. De ruimtevaartblog Evadot.com heeft alle kandidaten beoordeeld op negen aspecten, zoals financiële steun, innovatief vermogen en gebruik van sociale media, en daaruit een ranglijst gedestilleerd. Nummer één is Astrobotics, een spin-off van Carnegie Mellon University die plannen voor een hele reeks maanvluchten heeft klaarliggen. Astrobotics denkt zelfs NASA op betaalbare wijze naar de maan te kunnen helpen.

Dit is de laatste aflevering van Techno. Vanaf volgende week presenteert Herbert Blankesteijn hier video’s over wetenschap.