Vrede van Vreeman is dividend voor FNV

Tante Pos is twee keer boven jan. Marktleider TNT Post zag gisteren een van zijn twee concurrenten op de vechtmarkt voor grote hoeveelheden bedrijfspost wegvallen. Sandd koopt de activiteiten van Selektmail, dochter van Deutsche Post.

Beleggers reageerden gretig. De koers van moederconcern TNT steeg ruim 3 procent; vanochtend kwam er nog eens 1 procent bij. Beleggers rekenen kennelijk op een nieuwe fase in de liberalisering van de postmarkt. De prijsconcurrentie zal luwen. De sociale rust is verzekerd met het advies van ‘regeringsverkenner’ Ruud Vreeman. Hij vindt dat ook de postbezorgers bij de prijsvechters moeten deelnemen aan een fatsoenlijke CAO. Het kabinet steunt zijn advies.

De politieke rugdekking voor het Vreeman-advies biedt de postbedrijven een heerlijk alibi voor een extra verhoging van de tarieven. Zij moeten volgens het advies gaan bijdragen aan een spaarfonds voor de financiering van de nieuwe fatsoenlijke contracten voor 30.000 postbezorgers. Dat betaalt de klant.

De totaalwaarde van het moederconcern van TNT Post steeg vandaag en gisteren op de beurs dankzij de koerwinsten met 320 miljoen euro. Dat is ruim 29.000 euro per TNT postbode die de komende tijd zijn baan verliest. Dat zijn er 11.000. De reorganisatie is de reactie op de krimpende markt en de prijsvechters.

Zo pakt het advies van oud-vakbondsman Vreeman uit als een klassiek Hollandse oplossing. De vrede van Vreeman. Voor elk wat wils. Koerswinst voor aandeelhouders. Betere arbeidsvoorwaarden voor werknemers. Tevreden kabinet. En: dividend voor FNV-voorzitter Agnes Jongerius. Zij ageerde maandag op de FNV-nieuwjaarsbijeenkomst nog tegen de uitwassen in flexwerk. Zij noemde geen namen, maar TNT Post en de prijsvechters moesten eerder inbinden na acties van de bonden.

Achter de uitwassen die FNV en CNV bestrijden gaan trends schuil waar de bonden tweeslachtig tegenover staan. De FNV presenteerde maandag een onderzoek met genuanceerde uitkomsten. Van de flexwerkers koos 40 procent vrijwillig voor die status. De meerderheid is ook tevreden met zijn flex-contract. Van de ondervraagde werknemers met een vast contract blijken drie van de tien daarvoor een flexcontract te hebben gehad.

Maar wat is flex? FNV trekt zijn conclusies op basis van een onderzoek naar uitzendkrachten en werknemers met een tijdelijk dienstverband en contracten voor nul uren of een minimum en maximum aantal uren. Prima.

Maar de bond begint zijn verhaal met een cijfer, ontleend aan rapportage van uitkeringsorganisatie UWV: 34 procent van de beroepsbevolking heeft een flexibel contract. Maar een categorie flexwerkers uit de UWV-cijfers zit niet in de FNV-peiling: de zelfstandigen zonder personeel, de ZZP’ers. Zij vormen bijna een kwart van de ‘flexibele’ schil van bedrijven. Goed mogelijk dat hun opvattingen de FNV-enquête positief hadden beïnvloed: meer blije flex-werkers.

Nog meer positief nieuws. In de periode 1996-2009 waarin het aantal flex-werkers volgens het UWV met 1,4 miljoen toenam, steeg het aantal werknemers met een vaste baan met 1 miljoen.

De grote slag om de flex-werkers komt nog. Het kabinet zal, op advies van Vreeman, een fundamentele visie geven op de flex-contracten waarmee de postbedrijven en anderen werken. Het afschaffen van die contracten is gedroomde ‘superdividend’ voor de vakbonden.

MENNO TAMMINGA