Tunesische president Ben Ali gaat ‘schijnbaar’ door de knieën

A Tunisian family watches TV as Tunisian President Zine El-Abidine Ben Ali gives his speech on January 13, 2011. Police opened fire on demonstrators in the centre of the Tunisian capital Thursday, killing at least one person, witnesses said as weeks of spreading anti-government protests intensified. AFP PHOTO / FETHI BELAID Een Tunesische familie bekijkt de televisietoespraak van president Zine El-Abidine Ben Ali (AFP PHOTO / FETHI BELAID)

De Tunesische president Zine El Abidine Ben Ali heeft in een televisietoespraak toegezegd dat hij de leeftijdsgrens van 75 jaar voor presidentskandidaten handhaaft. Dat betekent waarschijnlijk dat de 74-jarige Ben Ali die al 23 jaar aan de macht is in het land, zich niet meer verkiesbaar stelt bij de volgende presidentsverkiezingen in 2014.

Ook beloofde hij naast het verlagen van de prijs van voedselbonnen, de internetcensuur op te heffen en het politieke speelveld te verruimen. Op 10 januari zei Ben Ali al dat hij voor 300.000 extra banen zou gaan zorgen. Zijn minister van communicatie liet toen weten ‘de boodschap ontvangen’ te hebben van de jongeren die al drie weken demonsteren tegen het regime van Ben Ali.

Volgens NRC Handelsblad buitenlandredacteur Carolien Roelants probeert Ben Ali te redden wat er te redden valt voor zijn regime:

“Ben Ali heeft aanzienlijke concessies gemaakt. Hij bevestigt hiermee dat hij in een zwakke positie zit. Het is on-Tunesisch om bijvoorbeeld de internetcensuur op te heffen. Dat land is al jarenlang een grote vijand van het internet. Ik denk dat het schijn is; Ben Ali probeert te redden wat er te redden valt.”

Protesten dwingen regime op de knieën
De protesten zullen ook waarschijnlijk niet ophouden, maar juist heviger worden stelt Roelants:

“De oppositie ziet nu ook dat hij zwak staat. Die zullen dan nu ook niet opeens ophouden met demonstreren. Dit is juist een reden om door te gaan en te kijken hoeveel ze gedaan kunnen krijgen. Maar let wel: de oppositie staat ook niet sterk. Het zijn een heleboel groepen jongeren die protesteren zonder richting en zonder echte leiders. Iedereen roept maar wat. Elke partij in deze kwestie heeft zwakke plekken.”

De protesten kunnen het regime van Ben Ali op de knieën dwingen, voorspelde Roelants al eerder op nrc.nl:

“Het is lastig te zeggen of de regering dit overleeft. Het regime kan nog heel wat geweld inzetten tegen de demonstranten, en de vraag is hoeveel die aankunnen. Als ze zo murw zijn dat ze ondanks dat geweld door blijven gaan, dan is er een kans dat de politie of het leger de steun aan de regering op een gegeven moment laat vallen. De protesten duren nu al erg lang, maar hoe lang ze nog moeten duren voor zo’n omslag komt weet niemand. En dan is de vraag: wie staat er op? Er is geen charismatische oppositieleider en het verzet is chaotisch. Dat wil niet zeggen dat er niet iemand opstaat die door dit protest vleugels krijgt, maar dat is nog niet gebeurd.”

Oppositie blij met toespraak
De belangrijkste oppositieleider in Tunesië, Najib Chebbi van de Progressief Democratische Partij, verwelkomt de toezeggingen van Ben Ali. Tegenover persbureau Reuters laat hij weten:

“Dit is iets waar we al heel lang om vragen en het is goed dat hij nu beloofd heeft zichzelf niet naar voren te schuiven bij de presidentsverkiezingen van 2014. Ben Ali komt tegemoet aan onze vraag om hervormingen. Ik had echter niet gedacht dat hij zover wilde gaan. Maar het moet natuurlijk eerst uitgevoerd worden. “

Roelants is sceptisch, zij ziet het ook gebeuren dat de huidige president vervangen wordt door iemand uit zijn eigen regering en dat  Tunesië daarna weer terug bij af is:

“De grootste bedreiging voor Ben Ali - die ik niet uitsluit - is dat iemand uit zijn eigen kring naar voren stapt en zegt: ‘ik neem het over’. Waarna die persoon een schijndemocratie van het land maakt om daarna langzaam weer terug te gaan naar de oude situatie in het land. En dan is Tunesië weer terug bij af.”

Na drie weken protesteren ruim 23 doden
Al drie weken lang demonstreren Tunesische jongeren tegen de hoge werkloosheid in het land, de hoge voedselprijzen en het autoritaire bewind van de president. De regering sloot alle scholen en universiteiten in de hoop de protesten te stoppen. Die duren nu al drie weken. Het aantal doden staat volgens de regering op 23, maar de oppositie spreekt van minstens twee keer zoveel slachtoffers.

Nederlanders verlaten Tunesië
Nederlandse reisorganisaties besloten vandaag om hun toeristen terug te halen uit de Tunesische badplaatsen Hammamet en Sousse vanwege de onlusten in het land. Deze maatregel volgde op een advies van het ministerie van Buitenlandse Zaken eerder vandaag. In dat advies ontraadde het ministerie “alle niet-essentiële reizen” naar het land.