Over alle grenzen heen

Kinderen van asielzoekers mogen niet op straat worden gezet omdat hun ouders niet aan uitzetting willen meewerken. En die kinderen mogen ook niet als alternatief in een instelling of pleeggezin worden geplaatst zodat hun ouders wel dakloos kunnen worden gemaakt.

Dit is de uitslag van een procedure die een Angolees eenoudergezin, met drie kinderen jonger dan 12 jaar, vanuit de ‘gesloten vertreklocatie’ Ter Apel tegen de Staat voerde. Zij dreigden het dak boven hun hoofd te verliezen omdat de moeder na negen jaar verblijf de definitieve afwijzing van een verblijfsvergunning niet accepteerde. Waarna een klassieke patstelling ontstond.

Er is de Staat terecht veel aan gelegen vertrekweigeraars niet te belonen. Al was het maar omdat het de rechtsgang ondermijnt en meebuigen unfair is jegens diegenen die de rechter wel gehoorzamen. Maar de keuze voor dakloosheid, armoede en rechteloosheid die de Staat toen maakte, gaat door merg en been. Van de drie kinderen waren er nota bene twee geboren in Nederland. Vorig jaar voorkwam de rechter dit gelukkig. De toenmalige demissionair minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) kreeg te horen dat zo’n behandeling flagrant in strijd is met de mensenrechten. En overigens „op zichzelf reeds inhumaan” en daarmee onrechtmatig jegens het gezin. Zo’n terechtwijzing is al erg genoeg. Maar met de tussenoplossing die werd voorgesteld zonk de Staat nog dieper: als we de kinderen zolang in een pleeggezin of een inrichting doen, zodat alleen de moeder op straat kan worden gezet? Ook dat navrante ideetje heeft het gerechtshof terecht afgekapt.

Tegelijk wordt de Staat gewaarschuwd kinderen niet als drukmiddel voor uitzetting te gebruiken. Niet te geloven, dat zo’n oproep door de rechter nodig wordt gevonden.

Hier wordt niet ontkend dat er een dringende noodzaak is om procedures te bekorten. Om jarenlang verblijf te voorkomen. Om asielgezinnen te behoeden voor illusies. Om ze van de redelijkheid en rechtmatigheid van hun vertrek te overtuigen en dat ook mogelijk te maken. Ook is er geen bezwaar tegen voorstellen om het herhaald indienen van hetzelfde asielverzoek zonder nieuwe feiten in te perken. Het zogeheten stapelen van procedures is in niemands belang. ‘Playing the system’ kan nooit worden voorkomen, maar gokken op het volgende generaal pardon is onverantwoordelijk. Niet alleen jegens het gastland, maar ook jegens de eigen gezinsleden, wier leven en identiteit op het spel wordt gezet. Die verantwoordelijkheid berust bij de ouders zelf. Dat de Staat het kat- en muisspel met weigerende asielzoekers hard speelt, is begrijpelijk. Maar kindermishandeling?