Kort nieuws Wetenschap

Eitje nestelt niet goed in na infectie met chlamydia

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 13 jan. Onderzoekers uit Edinburgh hebben ontdekt waarom vrouwen na een chlamydia-infectie een grotere kans hebben op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. De oorzaak blijkt een eiwit, PROKR2 geheten, dat bij deze vrouwen in verhoogde hoeveelheid geproduceerd wordt in de eileiders. De bevruchte eicel heeft daardoor de neiging zich te nestelen in de eileiders in plaats van in het baarmoederslijmvlies, schrijven de onderzoekers in het vakblad American Journal of Pathology. De verhoogde productie van het eiwit bij vrouwen die chlamydia hebben gehad staat los van littekenweefsel in de eileiders dat door de infectie kan zijn ontstaan. De littekens geven verklevingen en verstoppingen die leiden tot onvruchtbaarheid. Chlamydia is de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoening.

Wijnpers van 6.000 jaar oud gevonden

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 13 jan. In Armenië zijn een wijnpers en wijnkruiken ontdekt die ouder zijn dan alle tot dusverre gevonden restanten van wijnmaken. De pers dateert van circa 4.100 voor Christus – duizend jaar ouder dan wijnresten en kruiken die eerder in Egypte zijn opgegraven. Dat meldde de Amerikaanse universiteit UCLA dinsdag. In september is de pers opgegraven en deze week verscheen een chemische analyse in het Journal of Archaeological Science. De pers bestaat uit een hellend vlak dat uitmondt in een grote kruik; eromheen staan nog meer kruiken. Chemische analyse toonde de rode druivenkleurstof malvidine aan. De pers kan dus ook gebruikt zijn voor druivensap, maar de archeologen vinden dat onwaarschijnlijk. De bewaarkruiken zijn erg groot. Vele liters druivensap blijven onmogelijk goed, wijn wel.

Rode dwergen houden zich koest

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 13 jan. Rode dwergsterren vertonen veel minder uitbarstingen dan gedacht. Dat hebben Amerikaanse sterrenkundigen deze week bekendgemaakt tijdens de bijeenkomst van de American Astronomical Society, in Seattle. Rode dwergen zijn de meest voorkomende sterren in het heelal. Hun massa is ten minste de helft kleiner dan die van de zon en ze zijn ook koeler. Hun magnetische veld is juist vaak meer dan honderd keer zo sterk als dat van onze ster. Door ‘kortsluitingen’ tussen magnetische veldlijnen vertonen rode dwergen enorme uitbarstingen. Tijdens zo’n opvlamming worden eventuele planeten bij de ster geblakerd met röntgenstraling en energierijke deeltjes. Gegevens van meer dan 200.000 rode dwergen, verzameld met de Hubble-ruimtetelescoop, wijzen erop dat deze sterren vijftien keer minder opvlammen dan eerdere onderzoeken hadden gesuggereerd.

Auerhoen gestrest door wintersport

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 13 jan. Wintersport bedreigt het auerhoen (Tetrao urogallus) in Duitsland en Zwitserland. Dat concluderen Zwitserse onderzoekers in een studie die deze week verschijnt in het International Journal of Avian Science. Dominik Thiel van het Zwitsers Ornithologisch Instituut in Sempach analyseerde 1.130 monsters van uitwerpselen van auerhoenders. In wintersportgebieden vond hij in de uitwerpselen hoge concentraties van het stresshormoon corticosteron. Auerhoenders die in de winter worden opgeschrikt door skiërs hebben het volgens hem bijzonder zwaar, omdat zij dan moeten overleven op een energiearm dieet van dennenaalden.