Hezbollah velt regering

Hezbollah heeft het Libanese kabinet laten vallen. Premier Hariri weigerde te breken met het tribunaal dat de moord op zijn vader berecht.

Ophanden zijnde aanklachten tegen Hezbollah door het speciale Hariri-tribunaal in Leidschendam hebben gisteren geleid tot de val van de Libanese regering. Tien ministers van het Hezbollah-kamp boden hun ontslag aan nadat Saoedi-Arabië en Syrië hadden bekendgemaakt dat hun bemiddelingspoging was mislukt. Als eenderde van de dertig ministers opstapt, valt de regering.

Daarmee is Libanon volgens analisten veroordeeld tot een langdurige periode van officiële politieke verlamming zoals van 2006 tot 2008. In de praktijk hadden de meningsverschillen tussen het door het Westen en Saoedi-Arabië gesteunde, sunnitisch-christelijke blok van premier Saad Hariri en het pro-Syrische, shi’itisch-christelijke Hezbollah-kamp al sinds het aantreden van deze ‘regering van nationale eenheid’ elke besluitvorming geblokkeerd.

De huidige crisis begon afgelopen zomer toen Hezbollah-leider Hassan Nasrallah bekendmaakte te hebben vernomen dat het Leidschendamse tribunaal zich opmaakte leden van Hezbollah aan te klagen in verband met de moord in 2005 op oud-premier Rafiq Hariri, vader van de huidige premier. Het tribunaal heeft de uitspraken niet tegengesproken of bevestigd. Het is ook niet duidelijk of het om voetvolk gaat of tevens om inspirators. Gespeculeerd is dat de terroristische veelpleger Imad Mughniyeh een rol bij de moord heeft gespeeld. Maar die is in 2008 zelf ook opgeblazen.

Internationale onderzoekers hebben van het begin af aan Syrië, dat destijds Libanon bezette en politiek overheerste, verantwoordelijk gesteld voor de moord. Rafiq Hariri had zich tot een gevaarlijke opposant van Damascus ontwikkeld. Daarom kwam het nieuws over de beschuldigingen tegen Hezbollah als een grote verrassing.

De getuigen waarop het Hariri-tribunaal zich aanvankelijk baseerde bleken uiteindelijk onbetrouwbaar. Nasrallah, die elke betrokkenheid bij de moord ontkende, suggereerde dat er nu ook wel weer „valse getuigen” in het geding zouden zijn. Hij wees erop dat in Libanon de afgelopen paar jaar meer dan honderd mensen in een „Israëlisch spionagecomplot” waren opgepakt en beschuldigde Israël van manipulatie van bewijsmateriaal. Israëls doel zou zijn Hezbollah, dat een machtige vijand is, te ondermijnen. Er was geen sprake van, zei hij, dat er Hezbollah-leden zouden worden uitgeleverd aan een tribunaal dat volgens hem „in dienst van Israël en de Verenigde Staten” is.

Vervolgens eiste Nasrallah dat de regering-Hariri, dat een deel van het tribunaal financiert, alle banden ermee zou verbreken. De Saoedische koning Abdullah en de Syrische president Assad hebben maandenlang geprobeerd hierover een compromis te bereiken. Het Hezbollah-kamp beschuldigt het Westen, aangevoerd door Washington, er nu van een oplossing te hebben geblokkeerd.

De vorige politieke crisis kwam in 2008 ten einde na een verwoestend gewapend offensief van Hezbollah en bondgenoten in Beiroet en andere steden tegen Hariri’s kamp. Dat laatste willigde toen Hezbollahs eisen in, voorop een derde deel van de ministers voor zijn blok. Dat bracht immers een de facto veto op belangrijke beslissingen mee.

Het Witte Huis kritiseerde gisteren Hezbollah omdat het de regering ten val had gebracht en waarschuwde tegen „dreigementen of acties” die Libanon kunnen destabiliseren. In Libanon is dat precies waarvoor veel mensen bang zijn.