Vrijheid om af te korten

Kleding is voor velen niet alleen een manier om uit te drukken wie ze zijn, maar ook wat ze vinden. Dat varieert van het dragen van symbolen tot het geheel kleden volgens een eigen culturele norm; tulbanden, roklengtes, sluiers, gewaden, hanekammen, sieraden, symbolen, opdrukken, logo’s, kleuren. Kleding is expressievrijheid, waar anderen op reageren. En soms aanstoot aan nemen.

Af en toe moeten rechters (witte bef, zwarte toga, nette schoenen) over de toelaatbaarheid ervan beslissen. Dat kan leiden tot malle taferelen. Vorige week veroordeelde de Amsterdamse politierechter drie voetbalsupporters die de aanduiding 1312 op hun shirt droegen. Dit zou staan voor de letters ACAB. En die ‘mogen’ ook niet van het gezag. In 2009 veroordeelde het gerechtshof Den Haag de drager van een jack met ACAB wegens ‘strafbare belediging’.

Gelukkig is gisteren door de Hoge Raad de weg terug ingezet. Dat het algemeen bekend is dat deze afkorting staat voor ‘all cops are bastards’ is door het hof onvoldoende uitgezocht.Google mag dan niet volstaan. En die overtuiging is evenmin goed verantwoord op de zitting. Dus moet de zaak opnieuw worden behandeld. In die observatie schemert ook twijfel door aan de feitelijke juistheid van het oordeel dat iedereen in Nederland destijds wist wat ACAB betekende. Die twijfel wordt hier gedeeld. Dat geldt zeker voor de opdruk 1312. Een belediging is een opzettelijke krenking van iemands gevoel voor eer of eigenwaarde. Maar beledigen is ook communicatie. Een belediging moet begrepen worden, vooral door de buitenwereld. Misverstanden liggen immers op de loer. Wat voor de een een belediging is, kan voor de ander zomaar een compliment zijn. Kwetsen is ook een kunst, waarbij duidelijkheid van groot belang is.

Te hopen valt dat het gerechtshof straks een wijze(re) beslissing zal nemen. En plaagstoten van burgers met afkortingen niet al te serieus neemt. Het gevaar dat het dat wel doet is reëel, gezien de ridicule kwestie met het cijfersymbool 1312. Als het Openbaar Ministerie op al deze slakken zout gaat leggen, wordt het nog druk bij de politierechter. En onaangenaam op straat.

Kleding is vrije expressie, net als schrift en beeld. Ook voor punkers en voetbalfans, voor wie grofheid onderling de norm is. Louter beledigd worden door een obscure code is onzin. Een zoekresultaat op Google is een zwak argument. Als ‘het gezag’ zo respect wil afdwingen dreigt het zich te ridiculiseren. De burger weet dan makkelijk raad. Straks volgen de ludieke taalvondsten. Naar het voorbeeld van ‘Johnson molenaar!’ Niet doen dus.