Schikking heeft vooral financiële motieven

Justitie maakte gisteren bekend opnieuw een schikking te hebben getroffen met een aantal verdachte partijen in de vastgoedfraudezaak.

Klassenjustitie of pragmatisme? In de omvangrijke fraudezaak rond vastgoedprojecten van Philips Pensioenfonds en Bouwfonds, heeft justitie opnieuw een schikking bereikt met een verdachte.

Harm Trimp, directeur en aandeelhouder van de Amsterdamse projectontwikkelaar Trimp & Van Tartwijk, hoeft volgende maand niet voor de rechter te verschijnen. In ruil hiervoor betaalt hij een boete van 350.000 euro en voert hij een taakstraf uit van 120 uur, zo blijkt uit een gisteren bekend gemaakte ‘transactie’ met het Openbaar Ministerie. Het bedrijf Trimp & Van Tartwijk betaalt daarnaast een boete van 1,5 miljoen euro; de persoonlijke vennootschappen van beide aandeelhouders (naast Harm Trimp ook Hans van Tartwijk) elk een half miljoen euro. Ook de strafvervolging tegen deze vennootschappen is hiermee van de baan.

„Dit betekent geen enkele erkenning van schuld”, benadrukt Trimps advocaat Carel Raymakers. Reden voor zijn cliënt om van de door het OM aangeboden transactie gebruik te maken was dat Trimp de zaak achter zich wil laten. Sinds eind 2007 was hij een van de ruim veertig verdachte personen in het grootste fraudeonderzoek ooit in Nederland. Justitie vermoedt grootschalige fraude met vastgoed uit de portefeuille van Philips Pensioenfonds. Ex-medewerkers en bevriende vastgoedhandelaren zouden eerst de waarde met opeenvolgende transacties kunstmatig hebben verhoogd, om vervolgens de winst onderling te verdelen. Behalve het pensioenfonds zou ook projectontwikkelaar Bouwfonds, het huidige Rabo Vastgoed, zijn gedupeerd.

Trimps leven is sindsdien totaal veranderd, zegt z’n advocaat. „Zijn bedrijf is geminimaliseerd, zakenpartners haakten af. Zijn vrouw en dochter werden op straat en op school over de zaak aangesproken. Bij een slepende rechtszaak zou dat nog jaren kunnen doorgaan. Hij wil er nu van af zijn.” Raymakers noemt dat „omgekeerde” klassenjustitie. „Vooraanstaande zakenlieden staan bij dit soort verdenkingen nu eenmaal eerder in de schijnwerpers van de media.”

Volgens goed geïnformeerde bronnen spelen ook financiële overwegingen een rol. Een strafzaak kost veel geld. Dat geld is bij de meeste verdachten niet beschikbaar omdat de gedupeerde bedrijven – Philips Pensioenfonds en Rabo Vastgoed (het voormalige Bouwfonds) – massaal beslag hebben gelegd op de bankrekeningen en bezittingen van de verdachten.

De overeenkomst van gisteren heeft een belangrijke civiele component. Trimp, Van Tartwijk, hun firma en hun privéholdings betalen een onbekend bedrag aan de gedupeerde partijen Philips Pensioenfonds en Rabo Vastgoed. Volgens Hans van Tartwijk heeft hij daarvoor gekozen om een eind te maken aan de „stevige procedures” die daarover werden gevoerd. Er lagen claims over en weer. Rabo had voor ruim 40 miljoen euro beslag gelegd. „Alle partijen hebben gekozen om die geschillen op te lossen omdat zij dat in hun belang oordeelden”, aldus Van Tartwijk.

Voor justitie zitten er zowel praktische als financiële voordelen aan de overeenkomst. De behandeling van de strafzaak, die al herhaaldelijk werd uitgesteld en nu voor volgende maand op de rol staat, wordt een stuk overzichtelijker. Vorig jaar sloot justitie al deals met 14 verdachten, onder wie de Haagse vastgoedhandelaar Harry Hilders. Die betaalde een boete van ruim 1,6 miljoen en kreeg een taakstraf van 120 uur opgelegd.

In het jaar waarin bekend werd dat het Openbaar Ministerie in geldnood verkeert haalde het in dit vastgoeddossier al 7,6 miljoen euro op. Daar komt nu ruim 2,8 miljoen bij. Er zijn nu nog 12 verdachten over die zich wel voor de rechter moeten verantwoorden.

Onder hen ook Van Tartwijk en zijn voormalige mededirecteur Dennis L. Zij sloten gisteren weliswaar een civielrechtelijke deal met Rabo en Philips maar ontlopen niet het oordeel van de rechter. Justitie acht hen te zeer verantwoordelijk voor de vermeende fraude. Voor degenen die bij justitie al wel verdere strafvervolging hebben kunnen afkopen, zal de zaak overigens niet definitief gesloten zijn. De boetes en taakstraffen die zij nu buiten de rechter om hebben afgesproken worden geregistreerd. In de volksmond: ze hebben nu een strafblad.