Methaan uit de bodem geen ramp dankzij bacterie

De ramp, afgelopen zomer, met het olieplatform Deepwater Horizon in de Golf van Mexico heeft onverwacht belangrijke klimatologische inzichten opgeleverd. Het gas methaan dat wekenlang uit de vernielde oliebron opwelde blijkt veel effectiever door bacteriën te worden afgebroken dan voor mogelijk was gehouden. De afbraak was zo snel en volledig dat geen methaan uit zee vrijkwam. Tot dusver werd er juist van uitgegaan dat methaan uit onderzeese bronnen vroeg of laat de atmosfeer zou bereiken en daar het broeikaseffect versterken.

Amerikaanse onderzoekers bespreken de nieuwe inzichten in Science (online) van 6 januari. Eerste auteur is John D. Kessler van Texas A&M University.

Het lot van het vrijgekomen methaan (CH4) is onderzocht in een omvangrijk meetprogramma dat – helaas – pas weken na het definitief dichten van het lek (op 15 juli) op gang kwam. De metingen vonden plaats tussen 18 augustus en 4 oktober, toen het onderzeese milieu zich alweer herstelde.

De onderzoekers maten de concentratie methaan en zuurstof in het water en keken in een geavanceerde genetische analyse naar het soort bacteriën dat benedenstrooms van het olielek tot bloei was gekomen. Tot hun verbazing was de methaanconcentratie, luttele weken na het dichten van het lek, nergens hoger dan normaal in de Golf van Mexico (waar veel gas spontaan uit de bodem lekt). Uit de verlaagde zuurstofconcentratie kon worden berekend dat bacteriën behalve aardolie ook veel methaan hadden verwerkt. Uit het onderzoek bleek dat de olie-etende bacteriën die in juni waren waargenomen bijna helemaal waren verdwenen en hadden plaatsgemaakt voor nieuwe bacteriën. Kennelijk hebben die het methaan ‘verbrand’.

Methaan is een krachtig broeikasgas. Er zijn theorieën dat de aarde in een ver verleden soms plots opwarmde nadat veel methaan uit de zeebodem vrijkwam. Zelfs is er de vrees dat dat vandaag weer kan gebeuren, omdat er nog steeds veel methaan gebonden aan ijs in de zeebodem ligt opgeslagen in zogenoemde methaanhydraten. Die zouden door de huidige opwarming uiteen kunnen vallen. Nu is opeens onaannemelijk geworden dat het vrijkomend methaan de atmosfeer bereikt. Versterking van het broeikaseffect is dan niet te verwachten.