De spruitjes liggen nog te wachten

Spruitjestelers in de wijde omgeving van Moerdijk zitten opgescheept met hun oogst. Niet omdat de vraag instort, maar uit voorzorg: wachten op een certificaat.

De koelcel van spruitjesbedrijf Demijba zit vol. Een oogst van bijna een week. Sinds vorige week woensdag slaat Demijba in Strijensas zijn spruiten op. Het bedrijf ligt drie kilometer verwijderd van Moerdijk. Donderdag, een dag na de brand, kreeg Marcel Rehaen, boekhouder bij Demijba, een e-mail van het Productschap Tuinbouw, overlegplatform voor de tuinbouw. De boodschap: houd de spruiten apart totdat we meer weten.

Meer weet Rehaen nog steeds niet. Hij wacht op de resultaten van de monsters die hij naar het laboratorium heeft laten sturen. „Veel ruimte in de koelcel is er niet meer”, zegt Rehaen. Maar stoppen met oogsten is ook niet verstandig, zegt hij. „Als we de spruitjes laten doorgroeien, dan worden ze te groot en loopt de kwaliteit terug. Nederlanders houden van kleine spruitjes.”

Ongeveer honderd spruitbedrijven telt Nederland, goed voor zo’n 70.000 ton per jaar. Tweederde van de productie gaat naar Duitsland. De spruittelers zijn vooral gevestigd in Flevoland en Zuid-Holland. Handelaren en grootinkopers staken de ochtend na de brand de koppen bij elkaar: tot welk postcodegebied moeten wij boeren waarschuwen? Ze plukten een kaartje met het rookgebied van de site van de officiële rampenzender RTV Rijnmond en voegden er een marge aan toe. Richting Gouda in het noorden en Haaglanden in het westen kregen de spruitboeren een bericht, net als de telers van prei, groene kool, boeren-, en savooiekool. Sla de oogst uit voorzorg op, tot nader order.

Net buiten dat postcodegebied ligt het spruitjesbedrijf van André Noordhoek. In Bleiswijk, ongeveer veertig kilometer boven Moerdijk. Noordhoek kreeg dus géén mailtje met de boodschap de oogst op te slaan. Toch lag ook zijn handel tot vanochtend stil. In zijn koelcel staat „anderhalve vrachtwagen aan spruiten.” Hoe kan dat? Van de onrust over rookpluimen en roetdeeltjes „krijg je één of ander heksenverhaal”, zegt Noordhoek. „Iedereen gaat met zijn hakken in het zand staan.” Noordhoeks tussenhandelaren bijvoorbeeld. Die wilden eerst een certificaat zien, dat zijn spruiten te vertrouwen waren. Zo’n certificaat kon Noordhoek niet tonen, want hij kreeg geen bericht van het Zeeuwse laboratorium dat zijn spruiten controleerde op roet. Tot vanochtend. Toen kreeg Noordhoek goed bericht: zijn spruiten zijn verhandelbaar.

Direct wacht Noordhoek een nieuwe beproeving. Het slijten van de opgehoopte spruiten. Sommige liggen er al sinds woensdag.

En lust de klant nog wel spruitjes na al het nieuws over roet? Ja. De koelcel van Noordhoek wordt nu al leger, meldt hij. Ook bij Superunie, de inkooporganisatie voor supermarkten als Plus, Dirk en Coop, merkt men „geen zichtbaar effect” op de vraag naar de groente. Manager Paul van Hoorn: „De prijs van spruiten is ook niet veranderd na de brand.” De veilingprijs is nu ongeveer 1 euro per kilo.

‘Moerdijk’ zorgt voor telers hoe dan ook voor extra kosten en minder inkomsten. Demijba heeft besloten alle spruiten ouder dan drie dagen weg te gooien, zegt Rehaen. „Een flinke schadepost.”

„Noteer de kosten in elk geval zorgvuldig”, adviseert woordvoerder Geert Pinxterhuis van het Productschap Tuinbouw. Of verzekeraars de schade vergoeden, is onbekend. Voor Rehaen zijn het zorgen voor straks. Eerst het nieuws over het roet op de spruiten.