5 keer Saartjie

Over het lijdensverhaal van Saartjie Baartman bestaan inmiddels meerdere kunstprojecten. De Zuid-Afrikaanse vrouw die begin negentiende eeuw naar Europa werd gehaald, trok met haar uitzonderlijke anatomie – vooral door haar omvangrijke billen – veel bekijks. De film Vénus Noire, die sinds vorige week in de bioscoop draait, is de meest recente kunstuiting.

1Film: Vénus Noire (Abdellatif Kechiche, 2010)

Recensent Peter de Bruijn schreef: ‘Het nieuwe filmjaar begint met een optater van jewelste, een doffe dreun die de kijker nog lang zal heugen.’

2Fotografie: Hot-en-tot (Renée Cox, 1994)

Renée Cox fotografeerde zichzelf als een zelfbewust sekssymbool met enorme nepborsten en nepbillen, die verwijzen naar het lichaam van Saartjie Baartman.

3Gedicht: A poem for Sarah Baartman(Diana Ferrus)

De Zuid-Afrikaanse dichter Diana Ferrus schreef over Baartman: ‘Ek is hier om jou te troos, / jou moeë hart teen my bors vas te hou, / die palms van my hande oor jou wange te vou / die lyne in jou nek met my lippe te streel / en jou ewige skoonheid in my oë te onthou.’

4Opera: Saartjie(Hendrik Hofmeyr, 2010)

Ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het South African College of Music maakten componisten afgelopen november nieuwe 20-minuten durende opera’s. Die van componist Hendrik Hofmeyr ging over Saartjie.

5Roman: Frats(Chris Karsten, 2007)

De roman Frats gaat over Baartman (in het boek Khoena geheten) én over de Britse Dolly en haar vriend die journalist is. Ze krijgen de mogelijkheid om mensen als Khoena, die uitgebuit worden, te helpen.

Ook Frank Westerman besteedt in zijn bestseller El Negro en ik aandacht aan Baartman.