Skobrev vult machtsvacuüm na wegvallen Kramer

Met een buikschuiver vierde Ivan Skobrev (27) gisteren zijn titel bij de EK allround. Zijn succes is een belangrijke impuls voor het internationale karakter van het schaatsen.

Eén sms’je in de telefoon van Jan Blokhuijsen was eruit gesprongen. Nee, niet de aanmoedigingen van Sven Kramer, die de verrichtingen van zijn jonge ploeggenoot op afstand had gevolgd. Hoezeer Blokhuijsen diens steun ook waardeerde. „Mijn broertje schreef me dat hij heel trots op me is”, zei hij nadat hij tweede was geworden op de zinderende EK in Collalbo, vlak achter de Russische winnaar Ivan Skobrev. „We hebben in ons gezin veel meegemaakt de afgelopen jaren”, verduidelijkte de geëmotioneerde Blokhuijsen. Toen hij twaalf was overleed zijn moeder aan borstkanker. „Mijn vader heeft zichzelf weggecijferd om ons op te voeden. Dan doet dit echt veel met me.”

Heel even, zes ronden om precies te zijn, had Blokhuijsen zich gisteren zelfs Europees kampioen gewaand. Totdat hij tot zijn verbijstering moest toezien hoe Skobrev met een serie onwaarschijnlijk snelle rondjes alsnog de titel uit zijn handen griste. Maar terwijl de flamboyante Rus juichend een buikschuiver maakte op het stroeve buitenijs, wist Blokhuijsen (21) zijn eigen zilver direct op waarde te schatten. „Van tevoren had ik dit niet geloofd”, zei hij. „Ik ben nu echt doorgebroken bij de senioren.”

Drie dagen lang hield één vraag iedereen bezig in Collalbo: wie vult de leemte op die Sven Kramer achterlaat na diens alleenheerschappij de afgelopen vier jaar. Skobrev, de Noor Håvard Bøkko en de Italiaan Enrico Fabris waren volgens de kenners de enige kandidaten om in Kramers voetsporen te treden. Des te groter was de verrassing toen twee West-Friezen uiteindelijk op het podium terechtkwamen, naast Blokhuijsen ook Koen Verweij (derde).

Blokhuijsen had geen grote mond toen hij voor aanvang van het toernooi beweerde voor de titel te zullen vechten – een instelling die winnaars eigen is. „Die jongen groeit met de week”, zei ook TVM-coach Bart Veldkamp, die toegaf tijdens de race van Skobrev voorbarig een vreugdesprong te hebben gemaakt toen de rondetijden van de Rus opliepen. „Het is heel knap wat Jan hier heeft laten zien: hij rijdt hier de vier beste races uit zijn carrière.” Ter illustratie: op drie van de vier afstanden versloeg Blokhuijsen de falende Bøkko, op de tien kilometer zelfs met bijna tien seconden.

Ondanks zijn eigen prestatie erkende Blokhuijsen dat Skobrev uiteindelijk de sterkste was, zeker toen bleek dat oud-kampioen Fabris moest afhaken met een rugblessure. De sensationele zege van Skobrev (27) leverde de Russen de eerste Europese titel op in tien jaar. In 2001 was Dmitri Sjepel Veldkamp (rijdend voor België) en Ids Postma te snel af geweest, toevallig ook tijdens een toernooi in de Italiaanse buitenlucht, in Baselga di Pinè.

De zelfverzekerde Skobrev liep een week lang grijnzend door Collalbo en vertelde aan iedereen die het wilde horen dat hij kon winnen, nu Kramer ontbrak. „Sven blijft de grootste. Ik denk niet dat een van ons in Europa hem kan verslaan. Hij is goed, maar geen god. Dat hebben we in Vancouver gezien.”

De successen van Skobrev zijn niet alleen een belangrijke impuls voor het internationale karakter van het schaatsen, voor de Russische sport zijn ze een zegen. De schaatser uit Chabarovsk, in Ruslands verre oosten, was in Vancouver een lichtpuntje in de olympische ploeg, die met slechts drie gouden medailles en het schaamrood op de kaken terugkeerde in Moskou. Het echec leidde op personeelsgebied tot een slagveld – tot op de hoogste niveaus.

Skobrevs talent was nooit omstreden, maar net als zoveel van zijn voorgangers leek ook zijn carrière te verzanden in de krakende machines van de bureaucratische, totalitair bestuurde Russische schaatsbond. „Het systeem is nog steeds één grote puinhoop”, riep Skobrevs oude coach, Vadim Sajoetin, drie jaar geleden uit in deze krant. „Ik word gék van de bureaucratie.”

Skobrev dreigde ooit zelfs voor Amerika te gaan rijden, waar zijn ouders wonen. In plaats daarvan zocht hij voor de Spelen van Vancouver aansluiting bij de ploeg van Fabris en diens toenmalige coach, Maurizio Marchetto. In de moderne omgeving van een westerse schaatsploeg moest de Rus veel harder trainen dan hij gewend was. „Je wilt niet weten hoe hard ik de afgelopen twee jaar heb gewerkt”, zei hij gisteravond. Het Italiaanse avontuur bracht wat hij nodig had: in Vancouver won hij zilver op de tien kilometer en brons op de vijf.

Wat het olympische succes hem bracht? „Een grote Audi en een contract voor vier jaar”, zei hij met een schaterlach. Maar dankzij ‘Vancouver’ lopen de sportbestuurders nu wel voor Skobrev, die met het oog op de Winterspelen van Sotsji (2014) wordt gekoesterd als een diamant.

Nu behaalt hij zijn successen in dienst van een nieuwe Russische ploeg, met een coach die het vak leerde bij TVM: de Oekraïense Nederlander Kosta Poltavets, jarenlang assistent van Gerard Kemkers. Skobrev weet wat er straks van hem verwacht wordt. „Ik zal nerveus zijn voor Sotsji”, weet hij nu al. „Maar ik denk dat ik daar alleen maar harder van ga schaatsen.”