Ouder moet meekijken met kind

Peter Nikken, bijzonder hoogleraar Mediaopvoeding, wil ouders wijzen op het belang van begeleiding bij mediagebruik. „Kinderen worden op het web benaderd door kinderlokkers.”

De meeste kinderen hebben een eigen mobiele telefoon, een spelcomputer, een tv, een internetverbinding, en in de klas staan laptops en dvd-spelers. Maar toen psycholoog Peter Nikken in de jaren tachtig met een videoband van Sesamstraat onder de arm langs basisscholen trok, was dat nog bijzonder: televisie kijken op school! Nikken deed destijds in opdracht van Sesamstraat onderzoek naar de reactie van kinderen op tv.

Sinds deze week is Nikken (50) de eerste bijzonder hoogleraar Mediaopvoeding in het land. Eén dag in de week doceert hij aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. De leerstoel wordt betaald door zijn werkgever, het Nederlands Jeugd Instituut (NJI), de Kijkwijzer, voorlichtingsorganisatie Mijnkindonline en Pegi (kijkwijzer voor computerspelletjes). „Het is de eerste leerstoel die kijkt naar de rol van ouders in de omgang van kinderen met media.”

Wat gaat u doen?

„We gaan onderzoeken wat ouders doen aan mediaopvoeding. Of ze meekijken op de sites die hun kind bezoekt en de spelletjes die ze spelen. Of ze weten welke programma’s het kind op de televisie bekijkt. Of ze weten hoe de webcam werkt en met wie hun kind zoal chat. Als ouder wil je ook weten wat je kind eet, welke straten hij moet oversteken en met wie hij buiten speelt. Tegenwoordig moet je ook weten welke virtuele contacten het legt. Je moet ze leren de risico’s te taxeren. Veel ouders onderschatten hun rol. Ze denken: míjn kind loopt geen gevaar en als het al zo zou zijn, kan ik er toch niets aan doen. We gaan overigens ook lesgeven aan studenten.”

Welke gevaren lopen kinderen?

„Cijfers heb ik niet maar het is bekend dat kinderen soms gepest worden op internet, door klasgenoten of andere kinderen. Kinderen worden ook benaderd door mannen met seksuele bedoelingen. Dat heet grooming en is verboden. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat 1 tot 2 procent van alle kinderen weleens via internet is benaderd door een man, een kinderlokker. Zij doen zich voor als vriend en zijn uit op afspraakjes.”

De politie houdt geregeld mannen aan die het lukte zo’n afspraak met een kind te maken. Hoe kan een ouder zoiets voorkomen?

„Praten over chatten, meekijken. Vaak zijn het onzekere kinderen die gepest worden en onzekere kinderen die ingaan op de verleidingen van mannen. Als je als ouder veel met je kind praat over zijn mediagedrag dan versterkt dat je band want kinderen vinden die media interessant. Maar het geeft de ouder ook meer inzicht in die wereld. Toen ik opgroeide had je twee publieke televisiezenders – dan wisten je ouders heus waar je naar keek. Maar de mediaontwikkelingen zijn zo hard gegaan dat veel ouders het niet kunnen bijhouden.”

Zijn er hulpmiddelen voor ouders?

„We gaan ook onderzoeken welke instrumenten er zijn voor ouders die zich zorgen maken of vragen hebben over games en chatten. En als we weten welke instrumenten er al zijn, willen we weten of alle ouders er toegang toe hebben en er gebruik van maken. Weten mensen wel waar je zo’n informatieavond aanvraagt voor op school? Welk effect hébben bepaalde games of programma’s op een kind? Hoe bereik je een sociale website zoals Hyves wanneer je twijfelt aan een chatcontact van je kind? Dat soort kennis moet gedeeld worden. Je kunt zo ook de vermakelijke en leerzame kanten van nieuwe media voor kinderen versterken.”