Bekeren en scheiden

Van Caïro tot Amsterdam is de koptische kerstviering donderdag zonder incidenten verlopen. De gewelddadigheden rond de jaarwisseling waren het werk van moslimextremisten die het sektarische vuur in het Midden-Oosten willen aanblazen. Zowel moslims als christenen tamboereren op een paar recente gevallen van bekering en echtscheiding. Het is moeilijk te zeggen welk van deze twee kwesties gevoeliger ligt. Ze hangen in elk geval samen.

Egypte is het Arabische land met de meeste christenen, vooral oriëntaalse orthodoxen (kopten). De Egyptische man-vrouwverhouding is een patriarchale; de vrouw moet haar plaats weten, op straffe van een pak slaag. Dat is bij moslims en kopten niet anders. Maar koptische en moslimvrouwen hebben niet dezelfde mogelijkheden om te scheiden. Het Egyptische familierecht is gebaseerd op de shari’a, maar is in 2000 gemoderniseerd. De vrouw hoeft sindsdien geen redenen meer op te geven voor echtscheiding. Zolang ze de bruidsprijs terugbetaalt, zal haar echtgenoot noch de rechter haar van scheiding kunnen weerhouden.

Religieuze minderheden mogen hun eigen familierecht toepassen. Een koptische religieuze rechtbank zal een verzoek om echtscheiding nooit inwilligen, want in de oriëntaals-orthodoxe kerk is scheiden verboden. Dit brengt vrouwen die zijn opgesloten in een ongelukkig huwelijk ertoe zich te bekeren tot de islam.

In 2004 wilde Wafa Constantine, de vrouw van een koptische priester, moslima worden om te kunnen scheiden van haar man. Haar familie verzette zich hiertegen. De ware toedracht blijft onduidelijk. Kopten beweren dat zij is ontvoerd en onder dwang bekeerd tot de islam. Moslims zeggen dat zij wordt vastgehouden door de kerk omdat zij zich wil bekeren. Een koptische woordvoerder zei dat ‘mevrouw Constantine onder bescherming staat van de kerk’.

Moslimextremisten voeren dit en ook recentere gevallen van gedwarsboomde bekering aan als argumenten voor hun stelling dat kopten een ‘kruistocht’ voeren tegen de islam.

In het Midden-Oosten brengt niets de gemoederen zo in beweging als een vrouw die haar eigen weg gaat.

Dirk Vlasblom