Meisje van 10 ontdekt supernova

Ze keek met haar vader mee naar foto's van sterren. Haar vader zag niks. Maar de Canadese Kathreen Gray wel: ze ontdekte een supernova!

(FILES)This NASA image obtained August 4, 2020 taken by the Wide-field Infrared Survey Explorer, or WISE, shows a cluster of newborn stars enclosed in a cocoon of dust and gas in the constellation Camelopardalis. A 10-year-old Canadian girl has become the youngest person ever to discover a supernova, or exploding star, according to the Royal Astronomical Society of Canada. Eagle-eyed Kathryn Aurora Gray, from Fredericton in the eastern province of New Brunswick, made the rare find on January 2, 2011 as she combed dozens of telescopic images of star fields in far-away galaxies. "The RASC is pleased to announce the discovery of a supernova by a 10-year-old amateur astronomer -- the youngest person ever to have made such a discovery," the society said in a statement. On spotting Supernova 2010lt in the constellation of Camelopardalis in a galaxy 240 light-years from Earth, Gray immediately told her delighted amateur astronomer father Paul.The find was then verified by two US-based amateur astronomers before being reported to the International Astronomical Union's Central Bureau for Astronomical Telegrams. AFP PHOTO/NASA/HANDOT/RESTRICTED TO EDITORIAL USE AFP

Een nieuwe planeet of ster ontdekken. Daar droomt elke sterrenkundige natuurlijk van. Vorige week ontdekte de Canadese Kathryn Gray zoiets bijzonders. In het sterrenbeeld Giraffe zag zij een ontploffende ster. Astronomen hebben een mooi woord bedacht voor zo’n sterexplosie: een supernova. Maar nog bijzonderder is dat Kathryn pas 10 jaar oud is.

Samen met haar vader bekeek Kathryn op de computer thuis foto’s van sterren. Op één foto zag Kathryn een klein wit puntje. Dat lichtpuntje stond nog niet op eerdere foto’s van hetzelfde stukje heelal. Dat was dus de supernova.

Kathryns vader hielp haar daarna om uit te zoeken of het witte vlekje iets anders kon zijn, zoals een planetoïde – een rotsblok dat door het zonnestelsel zwerft. Gelukkig voor Kathryn was dat niet zo. Zij is nu de jongste mens ooit die een supernova heeft ontdekt.

Alleen hele zware sterren eindigen als supernova. Als zo’n zware ster is opgebrand, stort hij in elkaar. Het binnenste van de ster wordt samengedrukt tot een klein, superhard bolletje. De buitenste gasmantel van de ster knalt daarna met een enorme vaart op het keiharde bolletje, wordt superheet, en stuitert terug de ruimte in. Een supernova is zo krachtig, dat hij een paar weken lang meer licht geeft dan alle sterren in onze melkweg samen.

De afgestoten gasmantel vormt later een soort wolk. Het sterrenstof en het gas dat over bleef na de explosie klit daarin samen tot een soort nevel. In zo’n sternevel kunnen later weer nieuwe sterren geboren worden.

De exploderende ster van Kathryn staat heel ver weg. Het duurde 240 miljoen jaar voordat het licht van de supernova te zien was op aarde. De supernova bestaat dus eigenlijk al lang niet meer. En Kathryn zelf? Zij is heel erg blij met haar ontdekking. Later hoopt ze nog veel meer supernova’s te ontdekken!

    • Lucas Brouwers