Een obsessie met PR en het eigen imago

De wereld! Wat vindt de wereld ervan? Israël maakt zich grote zorgen over zijn imago in de buitenwereld. Niet alleen investeert het veel tijd en geld in het uitleggen van beleid aan een kritisch buitenland. Het debat wordt bovendien beheerst door de vraag wat het buitenland er wel van zou kunnen vinden.

De laatste dagen ontstond er in Israël een relletje over het internetbeleid op de luchthaven Ben Gurion bij Tel Aviv. De krant Ha’aretz berichtte dat het vliegveld politiek mogelijk gevoelige websites blokkeerde, zoals die van de mensenrechtenorganisaties Breaking the Silence en Vrede Nu. Interessant was dat de kritiek zich vooral toespitste op de perceptie. Wat moeten bezoekers hiervan denken als ze ons land verlaten, vroegen enkele linkse bloggers en parlementariërs zich hardop af. Die zouden wel de conclusie trekken dat ze in een tweede China of Iran zijn beland.

Een filmpje van het veel bekeken satirische televisieprogramma Eretz Nehederet (Fantastisch Land) is nu een hit op internet. Het programma biedt een nepreportage vanaf een crèche die een speciaal programma volgt van de regering en de rechts-zionistische jongerenorganisatie Im Tirtzu. De kinderen spreken met de leidster over vrede, en wat ervoor nodig is dat te bereiken. De kinderen praten keurig de spin na die de regering van Benjamin Netanyahu de wereld instuurt.

„We hebben geen partner om vrede mee te sluiten.”

„Het is bewezen, weghalen van nederzettingen brengt ons geen vrede.”

En als een mantra komt één kreet steeds terug: „Ons probleem is de PR.”

Ons probleem is PR. Je hoort het in iedere talkshow, van iedere parlementariër, links of rechts. Israël is, veel meer dan bij voorbeeld Nederland, geobsedeerd door zijn imago in de buitenwereld. Dit gegeven maakt het raadsel van Israël alleen maar groter. Want er zijn ook maar weinig landen die hun imago zo roekeloos te grabbel kunnen gooien, zoals gisteren weer eens bleek. Toen werd voor het oog van de voltallige wereldpers, EU-diplomaten en Europarlementariërs een nieuwe demonstratie van Palestijnen en linkse Israëliërs in Bil’in in traangas gesmoord.

Of neem de optredens van minister van Buitenlandse Zaken Avigdor Lieberman. Deze week werd een gepland bezoek van de Russische president Medvedev afgezegd, omdat ambtenaren van Liebermans ministerie staken. Pijnlijk, omdat weer eens duidelijk werd dat Lieberman vaak schade aanricht in het buitenland. De minister was verder druk met een nieuwe ronde beledigingen aan het adres van voormalige bondgenoot Turkije, die hij met Iran vergeleek.

Als het om binnenlandse aangelegenheden gaat, zijn Israëlische politici en media sterk gericht op het oordeel van het buitenland. Bij wat er in het buitenland gebeurt, kijken ze vaak weer sterk naar zichzelf. De samenstelling van het nieuwe, in meerderheid Republikeinse Amerikaanse Huis van Afgevaardigden wordt vooral geduid als voordelig (zegt rechts) of nadelig (zegt links) voor Israël. Het net begonnen Hongaarse EU-voorzitterschap wordt ook door veel analisten gewogen in termen als goed of slecht voor Israël. Je zou het soms bijna vergeten: Israël is achter een façade van zelfverzekerdheid ook een diep onzeker land, dat zich benauwd afvraagt wat de buitenwereld ervan denkt.

Guus Valk