Dodelijk geweld aan vooravond referendum Soedan

Een Soedanese politieagent beveiligt vandaag een stemkantoor in de zuidelijke hoofdstad Kadugli. Foto Reuters/Zohra Bensemra

Twee rebellengroepen zijn in het zuiden van Soedan met het plaatselijke leger gebotst. Er vielen zeker negen doden bij onlusten voorafgaand aan het onafhankelijkheidsreferendum dat morgen begint. De rebellen zouden de stembusgang hebben willen verstoren.

Het referendum over onafhankelijkheid voor Zuid-Soedan begint morgen en duurt een week. Het is geldig als 60 procent van de bijna vier miljoen geregistreerden zijn stem uitbrengt. Het referendum maakt deel uit van het vredesverdrag uit 2005 dat een einde maakte aan de oorlog tussen noord en zuid. Die begon in 1983 en kostte naar schatting 2 miljoen mensen het leven. De uitslag van het referendum wordt tegen 15 februari verwacht.

Gevoelige kwesties
Als een meerderheid zoals verwacht vóór onafhankelijkheid stemt, moet deze een half jaar later (9 juli) haar beslag krijgen. Voor die tijd moeten nog veel delicate zaken geregeld worden. Denk aan de precieze ligging van de onderlinge grens, de verdeling van olierijke gebied en oliegeld en de verdeling van het water van de Nijl.

Vandaag schrijft NRC-correspondent Koert Lindjer hierover in het Handelsblad:

“Elk genoemd probleem kan tot vijandelijkheden leiden, plus de kwestie-Darfur. De regering-Bashir heeft het zuiden al beschuldigd van steun aan de rebellen in Darfur. Volgens sommige waarnemers zou Bashir met een nieuwe oorlog de aandacht kunnen afleiden van zijn grote economische problemen die door afscheiding van het zuiden en vermindering van de olie-inkomsten nog groter zullen worden. Maar de meeste Soedanese analisten zeggen dat hij zich financieel geen oorlog kan veroorloven. Een andere speculatie is een staatsgreep tegen Bashir, die door het Internationale Strafhof wordt gezocht wegens genocide in Darfur. Normale relaties met Khartoum zijn daardoor onmogelijk. Een deel van de machthebbers in het noorden zou van Bashir af willen.”