Vrouwentraan doodt mannenlust

Vrouwentranen bevatten een feromoon waardoor mannen minder zin in seks krijgen. Die onverwachte vondst publiceerden Israëlische wetenschappers gisteravond op de website van Science.

In het onderzoek, gedaan door Noam Sobel van het Weizmann Institute of Science in Rehovot, kregen ruim honderd mannen een papiertje met vrouwentranen of een zoutoplossing onder de neus. De tranen waren verzameld door vrijwilligsters die naar een droevige film hadden gekeken. Door het (ongemerkt) opsnuiven van de vrouwentranen daalde bij mannen het testosteronniveau en werden hersengebieden voor seksueel verlangen minder actief. Ook vonden mannen gezichten van vrouwen minder seksueel aantrekkelijk.

Welke chemische stof voor het effect zorgt, is nog niet bekend. Naar een chemische signaalstof in mensentranen was ook nooit eerder gezocht. Wetenschappers gingen er de afgelopen decennia vanuit dat huilen van emotie een sociale boodschap is (iets als ‘troost mij’). Zij onderzochten dus het gedrag van huilende mensen en hun omstanders, niet de samenstelling van de tranen.

Vakgenoten tonen zich verrast. „Reuze interessant”, reageert primatoloog Frans de Waal die veel onderzoek doet naar empathie. De Tilburgse psycholoog Ad Vingerhoets, die verschillende boeken schreef over huilen, zegt dat hij na lezing van de Israëlische studie „zat te shaken”.

Sobel verwacht wel dat het zien van een huilend persoon óók belangrijk is. „Geen enkel feromoon werkt alsof je een knop omzet.” Hij denkt bovendien dat vrouwentranen niet alleen een seksuele functie hebben. Mannen kunnen door een dalend testosteronniveau ook minder agressief worden, zegt hij. „Mijn intuïtie is dat dat het belangrijkste effect is. Maar dat hebben we nog niet onderzocht.” Agressie van anderen verminderen is door psychologen vaak genoemd als mogelijke functie van menselijk huilen.

Bij muizen is de afgelopen jaren al wel een feromoon ontdekt in oogvocht. Mannetjes scheiden het eiwit ESP1 uit, waardoor vrouwtjes sneller in de paarhouding gaan staan. En naakte molratten (blinde, kale, in groepen levende knaagdiertjes) smeren zichzelf in met een substantie uit een oogklier en worden dan minder aangevallen door soortgenoten.

In het onderzoek zijn alleen vrouwentranen onderzocht. Wat het chemische effect is van mannen- of kindertranen is dus niet bekend.

Lees morgen meer in de Wetenschapsbijlage van NRC