Vrouwentraan blust lust

Mannen vinden het niet alleen zielig als ze een vrouw zien huilen – vrouwentranen bevatten ook een chemische stof die hun testosteron doet dalen.

Vrouwentranen bevatten een feromoon waardoor mannen minder zin in seks krijgen. Die onverwachte vondst publiceerden Israëlische wetenschappers gisteravond op de website van het wetenschappelijke tijdschrift Science.

In het onderzoek, gedaan door Noam Sobel van het Weizmann Institute of Science in Rehovot, kregen ruim honderd mannen een papiertje met vrouwentranen of eentje met een zoutoplossing onder de neus. De tranen waren verzameld door vrijwilligsters die naar een droevige film hadden gekeken. Door het opsnuiven van de vrouwentranen daalde bij mannen het testosteronniveau. Hun hersengebieden voor seksueel verlangen werden minder actief. Ook vonden mannen gezichten van vrouwen minder aantrekkelijk.

Welke chemische stof voor het effect zorgt, is nog niet bekend. Naar een chemische signaalstof in mensentranen was nooit eerder gezocht. Wetenschappers gingen er de afgelopen decennia vanuit dat huilen een sociale boodschap is: iets als ‘troost mij’. Zij onderzochten het gedrag van huilende mensen en hun omstanders, niet de samenstelling van de tranen.

Vakgenoten tonen zich verrast. „Reuze interessant”, reageert primatoloog Frans de Waal die veel onderzoek doet naar empathie. De Tilburgse psycholoog Ad Vingerhoets, die verschillende boeken schreef over huilen, zegt dat hij na het lezen van de Israëlische studie „zat te shaken”, zó onverwacht vond hij het dat iemand seks en huilen probeerde te koppelen.

Sobel verwacht dat het zien van een huilend persoon óók belangrijk is. „Geen enkel feromoon werkt of je een knop omzet.” En hij denkt dat vrouwentranen ook een andere functie hebben. Mannen kunnen door dalend testosteron minder agressief worden, zegt hij. „Mijn intuïtie is dat dat het belangrijkste effect is. Maar dat hebben we nog niet onderzocht.” Psychologen hebben al vaker gezegd dat agressie van anderen verminderen een mogelijke functie is van menselijk huilen – maar niet dat dat een chemische basis had.

Bij muizen was al wel een feromoon in oogvocht ontdekt: een eiwit dat mannetjes uitscheiden waardoor vrouwtjes sneller in de paarhouding gaan staan. En naakte molratten (blinde, kale, in groepen levende knaagdiertjes) smeren zichzelf in met een substantie uit een oogklier waardoor ze minder aangevallen worden door soortgenoten.

In het nieuwe onderzoek zijn alleen vrouwentranen onderzocht. Wat het effect is van mannen- of kindertranen is dus niet bekend.

Morgen meer over vrouwentranen en mannenlust in de bijlage Wetenschap