Voor dalai lama gaat klimaat voor politiek

Of hij zijn boodschap aan het juiste adres richtte is de vraag, maar het vlak voor de jaarwisseling via WikiLeaks uitgelekte Amerikaanse ambtsbericht over de dalai lama laat aardig zien hoe complex het klimaatdebat kan zijn. De Tibetaanse geestelijk leider drong en bij de Amerikanen, of all people, op aan om China te bewegen meer

Een vorige maand voltooide tunnel naar een afgelegen regio in Tibet. (Foto AP)

Een vorige maand voltooide tunnel naar een afgelegen regio in Tibet. (Foto AP)Een vorige maand voltooide tunnel naar een afgelegen regio in Tibet. (Foto AP)

Of hij zijn boodschap aan het juiste adres richtte is de vraag, maar het vlak voor de jaarwisseling via WikiLeaks uitgelekte Amerikaanse ambtsbericht over de dalai lama laat aardig zien hoe complex het klimaatdebat kan zijn.

De Tibetaanse geestelijk leider drong en bij de Amerikanen, of all people, op aan om China te bewegen meer te doen aan klimaatverandering en milieubeleid in Tibet (hier het nieuws vanuit Tibetaans perspectief). Sterker nog hij zou hebben gezegd dat de politiek de komende vijf tot tien jaar moet wijken voor het klimaat:

‘The Dalai Lama argued that the political agenda should be sidelined for five to ten years and the international community should shift its focus to climate change on the Tibetan plateau. Melting glaciers, deforestation, and increasingly polluted water from mining projects were problems that “cannot wait.” The Dalai Lama criticized China’s energy policy, alleging that dam construction in Kham and Amdo have displaced thousands of Tibetans and left temples and monasteries underwater. He recommended the PRC compensate Tibetans for disrupting their nomadic lifestyle with vocational training, such as weaving.’

Waarom is dit zo interessant? Natuurlijk allereerst in verband met de beschreven gevolgen van de veranderingen in de natuurlijke omstandigheden op het Tibetaanse plateau - ook wel de ‘Derde Pool’, omdat ’t het grootste reservoir is aan zoet water na het noordelijk en zuidelijk Poolgebied. Maar de situatie in Tibet laat ook zien hoezeer op het gebied van klimaat menselijke activiteit, natuurlijke veranderingen en politiek handelen met elkaar verweven zijn.

De Chinese politiek heeft dramatische gevolgen voor de infrastructuur van het gebied. Bossen worden gekapt, grond wordt ontgonnen ten behoeve van de mijnbouw en er wordt drastisch ingegrepen in de loop van rivieren, onder andere via de bouw van dammen. Deze ingrepen hebben grote gevolgen voor de kwetsbare natuur in het gebied.

China dreigt bovendien met dit beleid de veranderingen die toch al in het gebied optreden door de opwarming (in de afgelopen dertig jaar is het gemiddeld bijna 1 graad Celsius warmer geworden in het gebied) te versterken. Zo kan de bouw van dammen en eventuele verleggingen van de loop van rivieren de waterhuishouding ernstig schaden. Ontbossing kan leiden tot bodemerosie en meer droogte. (lees ook hier, al is dit omstreden omdat het beruchte jaar 2035 er nog in voorkomt over de Himalaya)

Veel van de activiteiten, stelt de Chinese overheid, zijn nodig om de armoede onder de lokale bevolking te bestrijden. Maar volgens critici is het armoedebestrijding die van bovenaf is opgelegd en die is gebaseerd op dwang: de nomadische bevolking moet zich vestigen, wat leidt tot ontwrichting van de sociale structuur. Ook dat zou indirect bijdragen aan de verstoring van het evenwicht in de regio. De nomaden zorgden juist voor een evenwichtig beleid, gebaseerd op duurzaamheid – een term die ze overigens zelf waarschijnlijk nooit zouden gebruiken.

Het is in deze cocktail van natuurlijke, culturele en politieke veranderingen vrijwel onmogelijk om nog vast te stellen wat voor het gebied en voor de bevolking nu eigenlijk het meest schadelijk is. Wellicht heeft de dalai lama gelijk dat hij de aandacht voorlopig wil verleggen van politiek naar milieu. Al weet hij natuurlijk heel goed dat die keuze, gezien de situatie in Tibet, een politiek pleidooi is.