En voor 2011: de slimme televisie die alles kan

De markt voor consumentenelektronica herstelde zich in 2010 van een zware recessie. Op de jaarlijkse beurs in Las Vegas lonkt het nieuwe tv kijken.

Las Vegas, 7 jan. - De uitverkochte zaal in het Las Vegas Hilton barst in spontaan applaus uit als Microsoft-baas Steve Ballmer het cijfer bekend maakt: sinds de introductie, een paar maanden geleden, zijn er 8 miljoen Kinect controllers verkocht – drie miljoen meer dan verwacht. Het succes van de afstandsbediening voor de Xbox spelcomputer overtreft de verwachtingen. Ballmers optimistische toespraak, aan de vooravond van de Consumer Electronics Show (CES), heeft dan ook een heel andere toon dan een jaar geleden. Toen constateerde de technologiesector dat de wereldwijde omzet aan consumentenelektronica met 9 procent was teruggelopen. Maar de economische crisis lijkt pijlsnel overwonnen: de omzet groeide afgelopen jaar met 13 procent naar 873 miljard dollar (664 miljard euro) en voor 2011 wordt opnieuw 10 procent groei voorspeld. 

„Zie je wel dat innovatie Amerika helpt weer groot te worden”, juicht Gary Shapiro, voorzitter van de Consumer Electronics Association. Hij schreef een boek, The Comeback, over hoe innovatieve producten de Verenigde Staten weer op stoom moeten krijgen.

De Amerikaanse consument mag dan tuk zijn op gadgets,  het gros daarvan wordt gefabriceerd buiten de VS. Al die dure tv’s die over de toonbank gaan, zijn gemaakt in Azië. Maar met vernieuwende diensten zou de VS het initiatief weer naar zich toe kunnen trekken „en ervoor kunnen zorgen dat onze kinderen niet opgroeien in een krimpende economie”, aldus Shapiro die zijn politieke ambities slecht kan verbergen.

De filmindustrie is nog grotendeels een Amerikaanse aangelegenheid. En op deze beurs waar hardwareproducenten, softwareontwikkelaars en contentleveranciers samenkomen, heeft de laatste groep nog altijd de touwtjes in handen. Zeker nu de televisie met internetverbinding, ook wel smart tv of connected tv genoemd, tot belangrijkste thema is gebombardeerd.  

Inmiddels zijn er zoveel videodiensten in de VS beschikbaar dat een reguliere kabelaansluiting bijna niet meer nodig is. John Robert Reed van Roku, een goedkoop kastje dat webvideo omzet naar een reguliere tv, legt uit dat hij inmiddels meer dan 130 volwaardige ‘webzenders’ aanbiedt. Alle populaire tv-series en films zijn in de VS beschikbaar bij betaaldiensten als Netflix (goed voor twintig procent van het Amerikaanse internetverkeer) en HuluPlus, een luxe variant op Uitzending gemist. Reed: „Je hebt eigenlijk alleen nog een kabelabonnement nodig voor het lokale nieuws en wat sportevenementen.”

Herhaaldiensten en video op verzoek zitten allang niet meer alleen in losse kastjes als die van Roku. Het tv-scherm met internetverbinding wordt gemeengoed: onderzoeksbureau DisplaySearch becijferde dat afgelopen jaar al een vijfde van de tv’s een internetverbinding had. Dat aantal loopt snel op: het publiek houdt van video’s kijken op het web, het struinen door eigen videobestanden en wil die keuzemogelijkheid ook op het scherm in de huiskamer. 

Hollywood kampt echter nog altijd met de vraag hoe ze de rechten goed kan beschermen zonder fysieke dragers als de dvd of blu-rayschijf. Om de filmindustrie tegemoet te komen wringen fabrikanten zich in de vreemdste bochten. Intel kondigt een nieuwe chip aan die controleert hoe vaak en tot wanneer een gehuurde film mag worden afgespeeld. Er is al een deal met Warner Bros, waarin is afgesproken dat alleen computers met deze specifieke Core-chip een film in de hoogste kwaliteit kunnen bekijken. Wie geen ‘Intel Insider’ in zijn computer heeft, heeft pech. Daar zit geen consument op te wachten.

Ook Cisco stelt Hollywood voorop bij het ontwerpen van Videoscape. Dat is een nieuwe netwerkarchitectuur en softwareplatform waarop live televisie, online videodiensten en zelfgemaakte of -gekopieerde films bij elkaar komen. Je kunt alle bronnen op elk denkbaar scherm, computer of tv, bekijken.

„Deze markt heeft samenwerking nodig om winst te maken”, benadrukt Cisco-topman John Chambers. Elektronicafabrikanten hand in hand met de filmindustrie. Er zal alleen legaal materiaal gedistribueerd kunnen worden via de Cisco-routers. Het gevaar dreigt dat Videoscape wéér een digitaal ecosysteem wordt, naast die van Apple, Microsoft, Google, Sony of Samsung. Om maar een paar bedrijven te noemen die de tv opnieuw proberen uit te vinden.

De Amerikaanse tv-markt loopt voorop in on-demand-diensten via internettechnologie. Sony stelt op zijn nieuwe tv’s zelfs het complete kabelpakket van Time Warner beschikbaar via een internetverbinding. Als ergens de tv-revolutie moet beginnen, is het hier. Maar knippen de kijkers ook straks echt hun kabel door, zoals de Amerikaanse krant USA Today deze week suggereerde? Het wordt wel verlokkelijk als er afstandsbedieningen komen met een vaste Netflix-knop, waarmee je in één beweging huurfilms en tv-series kunt gaan bekijken: all you can watch, tegen een vast tarief.  Maar er zit nog veel overlap tussen de verschillende diensten en het aanbod is onoverzichtelijk, voor leken ronduit verwarrend. Die peinzen er niet over het vertrouwde aanbod op te geven. Hooguit nemen ze er internet-tv bij: voorlopig geen ‘of of’ maar ‘èn èn’.

Het valt te hopen dat de elektronicafabrikanten nu begrijpen dat nieuwe technologie niet door de strot te duwen valt met een overdosis marketing, zoals bij 3D-tv gebeurde. Er waren in 2010 veel te weinig 3D-films te koop om de fikse meerprijs van die 3D-toestellen en die rare brilletjes te rechtvaardigen. 

David Steel van Samsung, de grootste tv-producent ter wereld,vindt dat de twijfel over 3D onterecht is: „Er zijn afgelopen jaar 1 miljoen 3D-tv’s in de VS verkocht. Dat is meer dan blu-ray, of de LED-tv in hun eerste jaar verkochten.” Maar als de lauwe ontvangst van 3D-tv iets bewijst, is het dat Hollywood nog steeds de lakens uitdeelt in de consumentenelektronica.

Lees meer over de CES op nrc.nl/hebben