Dansend achter de muziek aan in een moordstad

Geweld en ellende vormen de achtergrond maar de serie Treme is een liefdesverklaring aan de veerkracht en levenslust van New Orleans. De fictie blijkt bovendien realistisch.

We lopen achter de Rebirth Brass Band, een internationale top jazzband, maar op deze zondag gewoon één van de zes brassbands in de streetparade door een woonwijk in New Orleans. Er wordt elke zondag wel ergens in de stad geoefend voor Mardi Gras, het carnaval waar het in de ‘noordelijkste stad van de Cariben’ allemaal om draait. En elke zondag is het een volksfeest.

De hele wijk sluit heupwiegend aan in de ‘second line’, achter een van de bands. Voorop lopen uitbundig geklede dansers met draaiende parasols, veren tooien en bolhoeden. Twee jongens dansen op een auto. Koelboxen zijn voor de gelegenheid omgebouwd tot slijterijen. Je zou bijna vergeten dat muziekmekka New Orleans voorbestemd lijkt voor rampspoed en dat deze feeststad vijf jaar geleden onder water stond en enkele maanden in totale anarchie verkeerde.

Na twee uur dansen onder de brandende zon komt de stoet op een kruispunt tot stilstand. Pauze. De muzikanten verdwijnen in een buurthuis. Net als ik een hotdog heb besteld bij een geïmproviseerde barbecue klinken van vlakbij pistoolschoten. Zeven. Direct klinkt er gegil. De massa op het kruispunt zijgt naar de grond en begint kort daarna te rennen. Mijn vriendin en ik rennen mee.

Pas die avond, als we beduusd het nieuws verwerken dat een van de kogels afzwaaide en een jongetje van twee heeft gedood, dringt het tot ons door dat we deze scène al eens eerder hebben meegemaakt. Vrijwel identiek, inclusief Rebirth Brass Band. Maar dat was veilig vanaf de bank toen we ons met de serie Treme (spreek uit trûh-mée) voorbereidden op ons bezoek aan New Orleans.

Volgens de New Orleanians die we spreken is deze déjà vu niet verwonderlijk. Ten eerste is New Orleans de murder capital van de VS, er is geen stad in het land waar je meer kans hebt vermoord te worden. Ten tweede zijn de makers van de HBO-serie Treme, die eerder de hitserie over Baltimore The Wire maakten, erin geslaagd om de lokale cultuur van New Orleans verbluffend goed weer te geven. De doorgaans chauvinistische New Orleanians zijn lovend over de serie, evenals de Amerikaanse critici.

Het geweld en de ellende in de stad vormen de achtergrond, maar de serie is een liefdesverklaring aan de veerkracht en levenslust van New Orleans. Het verhaal volgt de eerste bewoners van de wijk Treme die weer terugkeren in de maanden na orkaan Katrina. Terwijl de meeste huizen nog onbewoonbaar zijn door de overstroming, proberen zij de stad nieuw leven in te blazen.

Het is een vernuftige collagevertelling van uiteenlopende types die elkaar soms kruisen. Een trombonist zoekt gigs om te spelen, een professor scheldt op YouTube zijn president de huid vol, een advocate tracht een verdwenen jongen terug te vinden in de administratieve chaos en een Nederlandse straatmuzikant (Sonny, gespeeld door Michiel Huisman) wordt drugsverslaafd. Dit alles voorzien van een soundtrack waarvoor een keur aan artiesten uit de funk- en jazzscene van New Orleans langskomt: Dr. John, Allen Toussaint, Irma Thomas, Kermit Ruffins.

De VPRO heeft overwogen de serie aan te kopen, maar zag daar van af. De muziek is briljant, vond de omroep, maar in dramatisch opzicht zou Treme niet steeds even goed geslaagd zijn. Dat kan met de hyperlokale aanpak te maken hebben. Er wordt nogal wat voorkennis bij de kijker verondersteld. Zo is een belangrijke rol weggelegd voor de mysterieuze Mardi Gras Indians. Wie niet op de hoogte is van de culturele achtergronden van deze traditie, zal misschien het idee hebben naar een carnavalsverkleedpartij te zitten kijken in plaats van naar een zeer gerespecteerde, invloedrijke Big Chief.

Toch is Treme veel meer dan alleen een reisgids voor muziekliefhebbers. De serie vormt, versneden in de dagelijkse worstelingen van de hoofdpersonen, een aanklacht tegen de regering die de stad aan zijn lot overliet. Achter de vrolijke façade van de stad gaat een bananenrepubliek schuil.

Daar wordt, tot vreugde van de New Orleanians, inmiddels gewerkt aan seizoen twee.

Leendert van der Valk

Treme is te bestellen via www.amazon.com voor $ 41,99