Curatele voor België

België quo vadis: het begint een cliché te worden. Gisteren mislukte de zesde poging om een coalitie van zeven partijen te smeden. En daarmee zit de langst lopende kabinetsformatie in Europa muurvast. Nu kent de Nederlandse geschiedenis ook zo zijn dieptepunten in formaties. Bescheidenheid is dus gepast. In kunstige compromissen sluiten en taal- en cultuurpacificatie is België bovendien traditioneel erg goed. Misschien stijgen de partijen boven zichzelf uit en blijft België overeind, dat fraaie Duits-, Frans- en Nederlandstalig ‘Gesamtkunstwerk’ aan de zuidgrens. Alleen, de politieke wil om er samen uit te komen lijkt te ontbreken. En dan wordt het ernstig.

De Belgische impasse heeft ook al enige tijd trekken van een systeemcrisis. Die kan bedreigend zijn, niet alleen voor België maar ook voor de naburige landen en dus de EU. De financiële markten zijn al langere tijd ongerust. In de schuldencrisis rond Griekenland en Ierland noemden analisten België in één adem met de financieel zwakke broeders Spanje en Portugal. Dat de Vlaamse verkiezingswinnaar Bart De Wever (N-VA) in Der Spiegel zei dat zijn land zou ‘verdampen’ omdat het ‘de zieke man van Europa’ is, hielp niet. Het versterkt de indruk van onverantwoordelijk hoog spel. Op wiens kosten gebeurt dat eigenlijk?

De Belgische politieke klasse neemt met deze crisis veel krediet op in Europa. De veronderstelling is redelijk dat men zichzelf allang uit het moeras had getrokken als België nog een zwakkere munt als de frank had gehad. De Belgische eurostaatsschuld is relatief hoog, de overheidsuitgaven moeten er net als elders in de EU worden gesaneerd. België maakt zich kwetsbaar voor een aanval op de financiële markten. De rekening daarvan komt onvermijdelijk terecht bij de omringende landen. Daar groeit dus de weerstand tegen onverantwoordelijk bestuurde lidstaten. In dit geval: een crisis van onwil en verzuring. Dat vreet het politieke draagvlak voor de EU in hoog tempo aan. Als België een dochterbedrijf van een internationaal concern was, dan was het al lang tijd voor een ultimatum en curatele.

In de ogen van de noorderbuur heeft België dringender problemen dan de precieze afbakening van het kiesdistrict Brussel- Halle-Vilvoorde. Hoezeer we ook begrijpen dat taal, cultuur en macht er vervlochten zijn. Of dat België een ‘tweelandenstaat’ is geworden, waar een gemeenschappelijke politieke klasse is weggevallen. Dat zoiets een vlotte sanering in de weg staat, soit. Maar een knap uitgewerkte blauwdruk voor een akkoord uit het raam werpen, zoals gisteren gebeurde, dat is niet meer serieus. Stap dus over uw schaduw heen en breng uw zaken op orde.