Kort nieuws Wetenschap

Nacht zonder slaap kost een mens niet heel veel energie

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 6 jan. Een hele nacht wakker liggen kost een volwassene evenveel energie als een wandeling van zo’n drie kilometer, constateren Amerikaanse onderzoekers van de University of Colorado vandaag in Journal of Physiology. Ze zijn de eersten die de energiekosten van slaaponthouding bij de mens gekwantificeerd hebben. Als mensen acht uur wakker blijven in bed verbruiken zij gemiddeld 582 kilojoules meer (7 procent) dan wanneer zij in die tijd zouden slapen. Bij ratten was eerder vastgesteld dat een nacht wakker blijven wel 50 procent meer energie kost dan wanneer zij gewoon mogen slapen. Volgens de onderzoekers kunnen hier soortverschillen in het spel zijn, maar is het waarschijnlijker dat het verschil te maken heeft met het niveau van inspanning. De ratten werden wakker gehouden doordat zij hij balans moesten houden op een drijvend vlotje, de menselijke proefpersonen mochten lezen, praten of televisiekijken.

Tientallen dode kauwen in Zweden

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 6 jan. Eerder deze week werden tientallen kauwen dood aangetroffen in Falköping in het zuiden van Zweden, allemaal in één straat. Uit onderzoek aan vijf van de dode vogels door de nationale veterinaire dienst bleek gisteren dat alle ernstige inwendige bloedingen hadden. Geen van de vogels vertoonde tekenen van ziekte. De oorzaak van de inwendige bloedingen is nog onduidelijk. Kauwen overnachten met grote groepen in bomen. Denkbaar is, aldus een woordvoerder van de Zweedse Ornitologische Vereniging in het dagblad Dagens Nyheter, dat de vogels tijdens hun nachtrust werden verstoord (wellicht door vuurwerk), in paniek in het donker zijn gaan rondvliegen en daarbij tegen objecten zijn gebotst. Bijvoorbeeld tegen auto’s. Eerder deze week werden ook zwermen dode vogels aangetroffen op twee plaatsen in de Verenigde Staten. Ook daarvan is de oorzaak nog niet vastgesteld.

Antibiotica tegen prikkelbare darm

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 6 jan. Antibiotica helpen soms tegen het prikkelbaredarmsyndroom (PDS). Daarmee lijkt het erop dat die darmaandoening (opgeblazen gevoel, buikpijn, afwisselend diarree en verstoppingen) soms wordt veroorzaakt door te veel bacteriën in de dikke darm of door de samenstelling van de darmflora. In The New England Journal of Medicine schrijven Amerikaanse onderzoekers vandaag dat net iets meer dan 40 procent van de PDS-patiënten nog wekenlang van hun opgeblazen gevoel af waren als ze twee weken het antibioticum rifaximine slikten. Het is bekend dat PDS een groot placebo-effect kent: 30 procent van de mensen die een neppil kregen voelden zich in dit onderzoek beter. Een commentator wijst erop dat het effect van het antibioticum erg bescheiden is, maar dat misschien patiënten kunnen worden geselecteerd waarbij de behandeling zeker werkt. Bijzonder is dat het onderzoek werd gestart met een hypothese (te veel bacteriën in de dunne darm) waarvan inmiddels is aangetoond dat die onjuist is.

Cambrium: oceaan lang zuurstofarm

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 6 jan. Na een langdurige zuurstofrijke periode werden de oceanen tijdens het Cambrium (500 miljoen jaar geleden) plots zuurstofarm. Dat er in die tijd veel dieren uitstierven, zoals trilobietsoorten, zou hierdoor veroorzaakt kunnen zijn. Pas na 2 tot 4 miljoen jaar was het zuurstofgehalte terug op het oude niveau. Wat de zuurstofarme periode inluidde en wat het herstel veroorzaakte, is nog onbekend, schreven Amerikaanse onderzoekers gisteren in Nature. Ze ontdekten sedimentlagen uit het Cambrium die veel zwavelhoudende mineralen bevatten, zoals pyriet – een aanwijzing dat de oceanen destijds zuurstofarm waren. Als zuurstof opraakt, schakelen bacteriën over op het omzetten van sulfaat naar sulfide om aan energie te geraken. Dit sulfide slaat vervolgens met metalen neer op de oceaanbodem.

Actie leidt tot actie

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 6 jan. Of mensen stemmen en demonstreren hangt niet alleen af van hun politieke interesse, maar ook van hoe actief ze zijn. In landen waar mensen gemiddeld sneller lopen en vaker sporten, waar post sneller bezorgd wordt en meer kranten uitkomen, gaan meer mensen stemmen. En na het spelen van woordspelletjes met woorden als ‘actief’ erin, gaan meer studenten zich met poltiek bemoeien dan als er veel woorden als ‘pauze’ in voorkwamen. De onderzoekers corrigeerden statistisch voor politieke belangstelling. Het onderzoek verschijnt binnenkort in Psychological Science.