Bacterie houdt rotstekening op kleur

Prehistorische rotstekeningen in Australië danken hun kleuren aan een zwarte schimmelsoort en een bruinrode cyanobacterie.

De 40.000 jaar oude, zogeheten Bradshaw-rotsschilderingen in Noordwest-Australië blijken te leven. Ze bestaan niet uit verf, maar uit schimmel- en bacteriestammen. Dit ‘levende pigment’ zorgt ervoor dat de rotstekeningen nog altijd fel van kleur zijn. Australische en Duitse onderzoekers beschrijven deze onverwachte ontdekking in het tijdschrift Antiquity (december).

Mogelijk is de kleur van de tekeningen nu niet de oorspronkelijke kleur van de verf, schrijven de onderzoekers.

De prehistorische kunst, in 1891 ontdekt door herder Joseph Bradshaw, wordt niet overwoekerd door de bacteriën en schimmels: die volgen de randen en lijnen juist nauwgezet. De onderzoekers denken dat tijdens het aanbrengen van de schilderingen groeven zijn ontstaan waarin de schimmels konden groeien. De aangebrachte verf bevatte misschien al de juiste combinatie van schimmelsporen, bacteriën en voedingstoffen.

Dankzij zonlicht konden de kolonies duizenden jaren in leven blijven. De tekeningen kunnen hun kleur waarschijnlijk nog veel langer behouden, omdat de schimmels en bacteriën schommelingen in temperatuur en vochtigheid goed verdragen. Ze zijn misschien zelfs het geheim van de lange levensduur van de Bradshaw-tekeningen: vergelijkbare tekeningen in de regio zijn al lang niet zo kleurrijk meer.

Een zwarte schimmelsoort en een bruinrode cyanobacterie kwamen het vaakst voor. De onderzoekers denken dat de twee micro-organismen in symbiose leven. De schimmels houden water vast, de bacteriën produceren suikers voor de schimmels. (NRC)