Alles draait om liegen en valsspelen in 'Wie is de Mol?'

Vanavond begint voor de elfde keer Wie is de Mol? De vele fans zoeken overal naar de verstopte aanwijzigingen. Elf weken lang speculeren, puzzelen en codes kraken.

Rotterdam, 6 jan. - Vanaf vandaag verandert het leven gedurende elf weken voor een paar duizend Nederlanders. Gekluisterd aan de televisie op donderdagavond, daarna de aflevering nog een keer zien, en nog eens, blocnootje erbij, inzichten uitwisselen op online fora en uiteindelijk, na afloop, het hoogtepunt: de fandag. Nog meer inzichten uitwisselen, nu lijfelijk, op de veiling spullen uit het programma kopen en de kandidaten ontmoeten.

Het elfde seizoen van Wie is de Mol? begint vanavond.

Het lijkt wel een wervingspraatje. Maar echt, zo gaat het. Wordt er ergens door een vakantieganger in Guatemala via een taxichauffeur via zijn moeder die weer op bezoek was bij haar zus in het buurland bericht over mogelijke filmopnames van Wie is de Mol? in El Salvador, dan wordt daar door de fans in de zomer al druk over geblogd. En de ‘molloten’ – een geuzennaam die de fans in de Van Dale proberen te krijgen – kijken afleveringen samen.

In het programma, dat al sinds 1999 wordt uitgezonden, proberen tien kandidaten in een afvalrace te bepalen wie van hen de mol is. De Mol zelf heeft als doel de opdrachten te saboteren en zoveel mogelijk geld uit de prijzenpot te verspelen.

Wat het programma zo verslavend maakt? Fan Martijn Hardenberg (22): „De psychologische oorlogvoering van de kandidaten is natuurlijk heerlijk om te zien. En als je denkt te weten wie de Mol is, blijk je er toch vaak naast te zitten met je conclusies.” Want dáár gaat het om: het ontmaskeren van de Mol. Om daarbij te helpen, verstoppen de makers in elke serie vijf tot tien verschillende hints, vertelt redacteur Jan Peter Pellemans, die zich voor de AVRO en IDTV bezighoudt met de selectie van de kandidaten. Die hints zijn onder te verdelen in drie categorieën: non-verbale en verbale signalen en symbolen die meer dan eens terugkomen. Zo had de laatste Mol, Kim Pieters, een ketting met een plusje om (Japans teken voor 10 – zij was de tiende Mol) en gebruikte ze woorden die achter elkaar haar naam vormen, zoals ‘Kennis Is Macht’ in aflevering 1.

Verder is het handig om te weten dat het aantal aanwijzingen elk jaar ongeveer gelijk is, maar dat ze altijd anders zijn en steeds moeilijker worden. Dat Inge Ipenburg in seizoen 7 nog in gebarentaal letterlijk zei ‘ik ben de Mol’, zou nu niet meer kunnen. Daar zijn de deelnemers en kijkers te gewiekst voor geworden. Er zullen ook dat signalen voorbij komen die niemand zal herkennen. Zo gingen de anagrammen van Mol Jon van Eerd aan iedereen voorbij. Maar niet alle situaties zijn te voorspellen. De Mol moet veel improviseren. Kim Pieters: „De verdeling vooraf bedachte molacties en door mijzelf geïmproviseerde is denk ik fifty-fifty.”

Wie is de Mol?, Ned. 1, 20.30-21.30 uur