Moord in Pakistan op de gematigdheid

Pakistan raakt steeds verder ontwricht. Gisteren werd de gematigde leider Salman Taseer door een politieman vermoord, na zijn kritiek op de strenge blasfemiewet.

Door onze redacteurFloris van Straaten

De moord op Salman Taseer, de gouverneur van Pakistans belangrijkste en volkrijkste provincie Punjab, markeert meer dan het verlies van een liberaal kopstuk.

De dood van Taseer, die openlijk had gepleit voor versoepeling van de strenge Pakistaanse wet op de godslastering, wakkert de politieke onrust verder aan in het toch al instabiele land.

Door het wegvallen van een essentiële coalitiepartner begin deze week is de regering van premier Yousuf Raza Gilani haar meerderheid in het parlement kwijt. Daarmee is ze vleugellam geworden en gaat het land een onzekere toekomst tegemoet. Dit terwijl vooral in het noordwesten van het land de Talibaan zeer actief blijven en het land in de greep van een ernstige economische crisis verkeert.

Hoewel de Amerikaanse regering formeel heeft laten weten dat het bij de politieke crisis om een interne aangelegenheid gaat, is het geen geheim dat Washington de ontwikkelingen in Pakistan, een onmisbare bondgenoot tegen de Talibaan in Pakistan én het buurland Afghanistan, met grote zorg volgt.

Gouverneur Taseer (66) werd gisteren op klaarlichte dag bij een winkelcentrum in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad doodgeschoten door een politieman die werd geacht voor zijn beveiliging te zorgen. De dader gaf zich direct over en zei dat hij had gehandeld uit woede over Taseers opvattingen over de blasfemiewet.

Hoewel Taseer als gouverneur namens de relatief liberale Pakistaanse Volkspartij (PPP) geen centrale politieke rol had, gold hij als een boegbeeld van liberaal ingestelde, hoog opgeleide Pakistanen die de denkbeelden van radicale moslims verfoeien.

Als een van de zeer weinige politici durfde hij openlijk kritiek te uiten op de blasfemiewet, die regelmatig tot doodvonnissen leidt. Een paar maanden geleden ging hij demonstratief in de gevangenis op bezoek bij Asia Bibi, een christelijke vrouw die ter dood is veroordeeld omdat ze de profeet Mohammed zou hebben beledigd. Taseer bepleitte gratie voor haar.

Hij wist dat hij met vuur speelde maar weigerde zich stil te houden, getuige een twitterboodschap van nog maar enkele dagen geleden: ‘I was under huge pressure 2 cow down b4 rightist pressure on blasphemy. Refused. Even if I’m the last man standing.’

De politie onderzoekt nog of de dader zelfstandig tot zijn daad is gekomen of dat hij door anderen was geïnspireerd. De aanslag op Taseer was de belangrijkste politieke moord sinds die op de toenmalige PPP-leider Benazir Bhutto in december 2007.

Intussen spitst de politieke crisis zich toe. De voornaamste oppositiepartij, de Pakistan Muslim League van oud-premier Nawaz Sharif, gaf de regering-Gilani gisteren drie dagen om een aantal hervormingen terug te draaien. De belangrijkste daarvan is een forse verhoging van de brandstofprijzen, die bij velen kwaad bloed heeft gezet. Het was ook de voornaamste reden voor de Mutahida Qami Movement (MQM), de voornaamste coalitiepartner van de PPP, om haar steun voor de regering in te trekken.

De brandstofprijsverhoging maakte deel uit van een aantal maatregelen om de overheidsfinanciën meer op orde te krijgen conform de eisen van onder meer het Internationaal Monetair Fonds. Het is voor Pakistan van belang op goede voet met het IMF te blijven omdat deze instantie sinds eind 2008 Pakistan heeft geholpen met omvangrijke kredieten.

Als de regering niet zwicht voor de eisen van Nawaz Sharif, riskeert ze een motie van wantrouwen.