Facebook: meer negatieve woorden aan het eind van de dag

Binnenschippers voelen weinig voor het plan om het Engels de verplichte voertaal te maken op de Westerschelde. Een speciale commissie stelde onlangs voor om te komen tot één ‘riverspeak’ om ongelukken door taalproblemen in het drukbevaren gebied te voorkomen, maar volgens Jan de Vries van schippersvereniging Schuttevaer is het daarvoor te vroeg: ,,Onze Franse, Letse en Tsjechische vrienden spreken die taal niet en dat zie ik ook niet zo snel gebeuren.’’

Hoe ouder de Facebook-gebruiker, des te meer lidwoorden en voorzetsels hij gebruikt. Dat blijkt uit een onderzoek dat Facebook vorige week publiceerde. Reden voor deze trend is waarschijnlijk dat ouderen minder vaak in telegramstijl schrijven. Jongeren gebruikten op hun beurt meer woorden die negatieve gevoelens beschrijven (ongelukkig, depressie). Overigens bleken alle groepen vroeger op de dag vaker positieve woorden te gebruiken (gelukkig, blij, mooi), terwijl negatieve woorden de overhand krijgen naarmate de dag vordert.

Leuk voor in de klas (op de basisschool): een filmpje waarin kinderen vragen over voornamen voorleggen aan taalwetenschapper en naamkundige Gerrit Bloothoofd. Mag je een kind sukkel of poepjes noemen (nee)? Lieve of stoute (ja, nee) of prinsesje (mag wel, maar komt in het Engelse taalgebied vaker voor dan in Nederland)? Kleurnamen (Red, Oranje) zijn lastige grensgevallen, legt Bloothoofd uit. Het filmpje (tinyurl.com/wh-sukkel) is gemaakt door de Universiteit Utrecht.

De nieuwe film van de gebroeders Coen, True Grit, speelt zich af in het Amerika van de negentiende eeuw. Dat komt onder andere tot uitdrukking in de taal: de hoofdpersonen zeggen voortdurend will not in plaats van won’t en do not in plaats van don’t. Volgens de taalkundige Mark Liberman op het weblog Language Log baseren de filmmakers zich op een foutief idee van het Amerikaans van vroeger – in De lotgevallen van Tom Sawyer (1876) schrijft Mark Twain bijvoorbeeld 223 keer don’t tegenover slechts een enkel do not. ( Overigens is in Amerika een versie verschenen van Twains boek De Avonturen van Huckleberry Finn waaruit het woord nigger is verwijderd. Zie pagina 7).

We hadden al zo’n vermoeden, maar taaladviseur Rutger Kiezebrink van Onze Taal bevestigde het: Nederlandstalige liedteksten gaan voornamelijk over de liefde. Kiezebrink turfde de frequentie van woorden in Nederlandstalige liedjes in de Top 2000. Meest gebruikte woord: ik. Daarna volgden lief, laat, nooit, jou en alleen. „Combineer dat met het alomtegenwoordige ik,” concludeerde Kiezebrink, „en de boodschap is duidelijk: Lief, ik laat jou nooit alleen.”

Op het Duitse Ministerie voor Verkeer wordt sinds een jaar niet meer gesproken over laptop of flipchart. In plaats daarvan gebruikt men respectievelijk Klapprechner en Tafelschreibblock. De verkeersminister Peter Ramsauer (CSU) verklaarde vorige week op een persconferentie dat zijn verbod op Engelse leenwoorden een groot succes is. Ramsauer wil nu de Duitse spoorwegen onder druk zetten om ticket te vertalen in Fahrschein.

Amsterdamse kinderen in de groepen 6 en 7 die het Nederlands niet beheersen, moeten volgens wethouder Lodewijk Asscher naar taalkampen in de zomervakantie. Dat zei hij vrijdag in een interview in Trouw; minister Van Bijsterveld van Onderwijs reageerde nog dezelfde dag positief. Wie het gaat betalen is nog niet duidelijk. Wel zouden zich al vijftien docenten hebben gemeld.

De laatste sprekers van het Babylonisch stierven vermoedelijk 2.500 jaar geleden, maar op een website van Martin Worthington van de Universiteit van Londen is hun taal nu toch te horen. Deskundigen lezen delen voor van het Gilgamesj-epos en andere Babylonische teksten (tinyurl.com/34p7fl4). De taal is volgens Worthington de afgelopen 200 jaar zo goed gereconstrueerd dat „als de toekomst van de mensheid zou afhangen van een geloofwaardige brief aan Nebukadnezar, we ons over die toekomst geen zorgen hoeven maken”.

Hoe staat het inmiddels met de kwaliteit van computervertalingen? Die neemt gestadig toe, maar we zijn er nog niet helemaal. Dat blijkt onder andere uit een mailtje waarmee buitenlandse internetcriminelen onlangs ING-klanten hun logingegevens en wachtwoorden probeerden te ontfutselen. Het door een computer vertaalde bericht waarschuwt voor „een toegangspoging van buiten Nederland of reeks ontbroken Login ingangen”. Waarna dit verzoek volgt: „Als deze ontbroken pogingen niet door u werden gemaakt, tevreden Login om uw rekenings ware eigendom door ons normaal bankwezensysteem voor authentiek te verklaren.” Het succes van deze zogenoemde phishingpoging is niet bekend.