Verband tussen langer straffen en lagere criminaliteit alleen bij notoire veelplegers

Het langdurig opsluiten van criminele verslaafde veelplegers bespaart de samenleving een heleboel geld. Tweederde van de daling van het aantal woning- en autoinbraken tussen 2001 en 2007 is te danken aan het beleid om criminele junkies gemiddeld twee jaar op te sluiten. Dit schrijft de Tilburgse onderzoeker Ben Vollaard in een rapport voor de stichting Politie en Wetenschap.

Het rapport is hier te vinden, de samenvatting hier. Vollaard onderzocht het effect van zogeheten ISD-beleid (Inrichting voor Stelselmatige Daders) en de Strafrechtelijke Opvang Verslaafden (SOV)  in twaalf stedelijke gebieden tussen 2001 en 2007. Dat is volgens hem uitzonderlijk succesvol geweest. Het gaat om een gedwongen, langdurige behandeling voor een periode die tot drie jaar kan oplopen. Het aantal bij de politie bekende ‘zeer actieve veelplegers’ lag eind 2007 een kwart lager dan zonder deze vorm van langdurige insluiting en behandeling het geval geweest zou zijn.

In dit item van RTV Rijnmond legt een persrechter uit waarom een veroorzaker van de Hoekse strandrellen een ISD maatregel met agressie regulatie therapie moet ondergaan:

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=TVoC-jK-vUQ[/youtube]

Het persbericht van de Universiteit van Tilburg werd voor de jaarwisseling in De Telegraaf samengevat in de lead ‘De criminaliteit daalt omdat er lange celstraffen worden uitgedeeld’ onder de kop ‘Lange celstraf werkt’.

Uit het onderzoek van Vollaard blijkt echter dat die conclusie in z’n algemeenheid niet juist is. Deze vorm van behandeling en celstraf heeft alleen succes voor de specifieke groep marginale verslaafde daders die geen binding meer met de samenleving hebben. De onderzoeker:  “Het succes van de ISD maatregel betekent niet dat gedwongen, langdurige behandeling gedurende detentie een goede manier is om alle andere groepen veelplegers aan te pakken. De SOV/ISD-maatregel richt zich op een specifieke groep daders. Het gaat in meerderheid om wat oudere, aan harddrugs verslaafde veelplegers die ‘buiten de maatschappij staan’: ze hebben vaak geen werk en geen vaste huisvesting. De verstoring van hun leven door langdurige detentie is beoogd: de maatregel biedt een kans om hun ongezonde, criminele en vaak uitzichtloze leefpatroon te doorbreken. Verstoring van bestaande werkrelaties of lopende opleidingen zijn geen punt, omdat bijna niemand vast werk heeft of een opleiding volgt. Detentie zelf heeft bovendien geen crime school-effect: deze veelplegers zitten normaliter al drie tot vier maanden per jaar in de gevangenis. “

En: “Deze specifieke kenmerken gaan niet op voor andere groepen veelplegers, zoals jonge, allochtone veelplegers. Langdurige detentie kan voor deze groep belangrijke negatieve effecten hebben: langdurig verblijf in de gevangenis kan werk en relaties gedurende en na detentie verstoren en het crime school-effect is voor deze groep goed voor te stellen. Deze negatieve effecten kunnen het toepassen van de ISD-maatregel voor andere groepen veelplegers minder aantrekkelijk maken.”

Het grootste positieve effect wordt behaald als ´de meest notoire veelplegers´ zijn opgesloten. Daarna wordt de veiligheidswinst kleiner. De onderzoeker adviseert dan ook de maatregel uit te breiden naar gebieden buiten de Randstad waar kennelijk dit beleid nog niet is toegepast. Als positief neveneffect geldt ook dat de daders er zelf op vooruit gaan. Vooral diegenen die in de SOV terecht kwamen verbeterden. Bij de helft `is de drugsproblematiek duidelijk afgenomen, is de financiële situatie verbeterd, is criminaliteit voor nog maar een op de vijf personen de belangrijkste bron van inkomsten (tegen vier op de vijf vóór de SOV), en heeft een kwart werk weten te vinden.” De bevolking van de ISD inrichtingen zou er minder florissant aan toe zijn. Op een congres in 2007 in Amsterdam over de ISD maatregel werd deze groep gekarakteriseerd als ‘ziek, hulpbehoeftig en verwaarloosd’. Tussen de psychiatrische en de ISD-inrichting zou ruimte zijn voor een ‘zorgbajes’ waarin straf en zorg beter worden gecombineerd. De ISD aanpak zou nu nog te veel gericht zijn op het van de straat houden van veelplegers. Waarna terugval toch makkelijk is. Een effectevaluatie naar ISD loopt nog.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.