Sleper Smit zwichtte pas laat voor Boskalis

Smit Internationale heeft partner Boskalis lang afgewezen. Vorig jaar zwichtte het sleepbedrijf met 170 historie toch.

Het leek op de kroniek van een aangekondigde overname. Al in de jaren negentig waren er avances van baggerconcern Boskalis aan het adres van sleepbedrijf Smit Internationale. En telkens werden ze afgehouden. Tot in maart 2010 de deal eindelijk werd beklonken. Het concern uit Papendrecht nam de maritieme dienstverlener uit Rotterdam over voor 1,35 miljard euro. Daarmee verdween 170 jaar historie van de beurs. „Het lijkt hier wel een uitvaart”, zei een belegger op een van de laatste aandeelhoudersbijeenkomsten van Smit.

Voor de buitenwacht bleven ze jarenlang geheim, maar eigenlijk waren er al vijftien jaar eerder oriënterende (en vergeefse) gesprekken tussen beide concerns, zo blijkt uit een onlangs verschenen bedrijfsbiografie over Boskalis. In 2004 kwam de samenwerking opnieuw ter sprake: onder de codenaam ‘Hollandse Nieuwe’ werd een fusie serieus bestudeerd. Maar ook dat liep op niets uit.

Boskalis-topman Peter Berdowski bleef aandringen. Hij deed in 2007 een derde poging: nu legde de baggeraar 300 miljoen dollar op tafel voor de terminaldivisie van Smit. Deze stap zorgde voor een „ware schrikreactie in Rotterdam”, zo blijkt uit notulen van Boskalis. Ben Vree, topman van Smit, wilde niet verkopen omdat hij zijn maritieme groep bij elkaar wilde houden.

Het bod van Berdowski kwam er op verzoek van de Saudische Rezayat Group, de partner van Boskalis in Lamnalco, leverancier van havendiensten aan olie- en gasterminals, een groeimarkt voor Boskalis. Nieuwe partijen uit China en India drukten de tarieven in de baggerbranche en om de winstmarge op te krikken wou Boskalis zich meer toespitsen op maritieme totaalprojecten: naast de aanleg van haveninfrastructuur en windmolenparken werd daarbij gedacht aan de maritieme dienstverlening van Smit aan olie- en gasterminals.

Op 25 februari 2008 maakte Lamnalco zijn interesse in de terminaldivisie van Smit publiekelijk bekend via een persbericht dat door Boskalis werd verspreid. Het bod van 300 miljoen dollar (ruim 200 miljoen euro) lag nu op straat en wekte de interesse van anderen. Svitzer, een dochter van de Deense maritieme gigant AP-Möller Maersk, bleek graag bereid de havensleepdiensten van Smit over te nemen als Boskalis een bod zou doen op alle activiteiten van het Rotterdamse concern.

Berdowski nam de handschoen op. Op 15 september 2008 – de dag waarop Lehman Brothers failliet ging – maakte hij bekend Smit te willen overnemen voor 62,50 euro per aandeel. Analisten vonden dit echter te laag. Ook Smit wees het bod van de hand, deels om strategische redenen. Door de crisis op de financiële markten zag Boskalis zich eind 2008 verplicht zijn bod in te trekken. Ook Svitzer trok zich terug als koper.

In stilte wist Berdowski echter een belang van 20 procent op te bouwen in Smit. Dat werd in 2009 nog verder verhoogd tot 27 procent. Hierdoor kreeg de baggeraar uit Papendrecht – als grootste individuele aandeelhouder – een stevige voet tussen de deur. Ben Vree, topman van Smit, kon niet meer om zijn rivaal heen.

In november 2009 mondde dit uit in definitieve gesprekken. „Er was geen sprake meer van een opsplitsscenario”, aldus Vree. Dat gaf de doorslag. Met Boskalis werd een driejarig protocol getekend met volgens hem „spijkerharde garanties” om de identiteit van Smit te behouden. Toch bleef Vree met gemengde gevoelens naar de transactie kijken, zo gaf hij eind 2009 toe aan zijn personeel. Samengaan met Boskalis was geen harde noodzaak voor Smit. Maar voor Boskalis was het een hartstochtelijke wens.

Na de overname telt Boskalis nu circa 14.000 werknemers en boekt het een omzet van 2,5 miljard euro. De 56-jarige Vree, die als lid van de raad van bestuur verantwoordelijk was voor de terminalactiviteiten, heeft intussen afscheid genomen. Hij kijkt uit naar een nieuwe uitdaging – mogelijk in de maritieme sector – en zet naar eigen zeggen zijn ervaringen rond de overname op papier. Niet voor publicatie, wel voor intern gebruik. „Zodat mensen er later misschien iets mee kunnen doen.”