Pornobestanden van Robert M. zijn wel/niet gekraakt

Robert M. had ervaring in het versleutelen van data.

Maar na zijn aanhouding zou hij zijn wachtwoorden hebben prijsgegeven.

Op de computer van Robert M. zijn „hele grote hoeveelheden” data toegankelijk geworden, door de wachtwoorden die M. na zijn aanhouding heeft verstrekt.

Dat heeft persofficier Robert van der Bijl van het Amsterdamse Openbaar Ministerie gisteren gezegd.

De uit Riga afkomstige M. werkte als groepsleider op meerdere crèches in Amsterdam en als oppas bij mensen thuis. Hij wordt ervan verdacht zeer jonge kinderen seksueel te hebben misbruikt. Tijdens bekennende verhoren heeft hij volgens justitie de namen genoemd van kinderen die hij zou hebben misbruikt.

Er zijn op dit moment volgens Van der Bijl „geen signalen” dat er nog veel bestanden door encryptie – versleuteling – niet zichtbaar zijn voor justitie. „Al kunnen we ook niet uitsluiten dat die er wel zijn.” Eerder al had justitie bekendgemaakt dat er strafbaar materiaal is gevonden op „de informatiedragers van M”.

Het OM wil niet zeggen of Robert M. nog intensief wordt verhoord en of hij nog nieuwe informatie prijsgeeft. „Maar het mag duidelijk zijn dat we nog niet zijn uitgepraat met hem.”

Het Openbaar Ministerie verstrekte gisteren aanvankelijk andere informatie over de zedenzaak – gistermiddag bevestigde het OM juist nog dat het deskundigen van het Nederlands Forensisch Instituut nog maar deels was gelukt om de beveiligde kinderpornobestanden op M.’s computer te kraken.

„Het kan nog jaren duren voordat alle beelden zijn ontsleuteld”, aldus een woordvoerder van het OM – de kans was volgens de woordvoerder zelfs nog aanwezig dat dat nooit zou lukken. „Dat kan een ondraaglijke onzekerheid zijn waar ouders mee moeten leven.” Hoofdverdachte M. noemde van de kinderen van 64 ouderparen de naam, tijdens de politieverhoren na zijn arrestatie.

Of het OM nu wel of geen toegang heeft tot de computers; zeker is in elk geval dat Robert M. al langer thuis was in de wereld van het versleutelen (encryptie) van digitale communicatie. Zo is volgens Joost Bijl van het informatiebeveiligingsbedrijf Fox-It in Delft bekend dat M. in 2003 al op een internetforum aangaf dat hij een encryptiesleutel van 23 tekens gebruikte. Hij was dus al langer een specialist in het afschermen van de inhoud van zijn computer.

Tegenwoordig zijn bestaande encryptieprogramma’s om illegale digitale bestanden te beschermen zo geavanceerd, dat ontsleuteling daarvan bijna niet meer mogelijk is, zegt Bijl. „Tenzij de eigenaar van die computer een foutje heeft gemaakt. Als diegene zijn wachtwoord ergens anders onversleuteld heeft opgeslagen, bijvoorbeeld. Maar in de wereld van die Robert M. is de kans daarop heel klein”, aldus Bijl.

In de wereld van aanbieders van kinderporno zijn meerdere methodes gangbaar om niet betrapt te worden. Dat gebeurt volgens die methode van encryptie, maar het is ook mogelijk om onschuldig beeldmateriaal te gebruiken als drager voor andere beelden. Afbeeldingen van kinderporno worden dan ‘verstopt’ in bijvoorbeeld bepaalde pixels van beeldmateriaal. Met een speciaal programma en wachtwoord kan dat materiaal door een gebruiker worden ontcijferd, steganografie, heet dat in jargon.

„Soms lukt het ons om wachtwoorden op te sporen en een computer te kraken”, zegt Bijl. „Als we bij onderzoek in opdracht van een bedrijf mailtjes of andere vormen van correspondentie krijgen van iemand wiens computer gekraakt moet worden. Want de meeste mensen verwerken in hun wachtwoord iets uit hun privéleven, de naam van hun hond, bijvoorbeeld. De kans dat je die naam tegenkomt in hun reguliere correspondentie is tamelijk groot.” Maar het blijft een wapenwedloop, zegt hij ook. „Zonder aanvullende kennis is de kans dat een goed versleutelde computer te kraken is, buitengewoon klein.”

De gemeente Amsterdam en het OM hebben een website over de stand van zaken in het onderzoek. Zie www.amsterdam.nl/zedenzaak